Atasözü

Er Giden, İşine; Geç Giden, Boşuna Ne Demek?

Anlamı

işine sabahleyin erken başlayan kimse başarı elde eder.

Detaylı Açıklama

Er giden, işine; geç giden, boşuna atasözü, işine sabahleyin erken başlayan kimsenin başarı elde edeceğini söyler. Er sözcüğü burada erken demektir; atasözü onu geç sözcüğünün karşısına koyar. Atasözünde iki kişi yan yana durur: erken gidenin yolu işine çıkar, geç gidenin yürüyüşü boşa gider. İki yarım ses bakımından da birbirine uyar; işine ve boşuna sözleri kafiyelidir. Tanımdaki sabahleyin sözü, erkenliğin günün başına bağlandığını gösterir. Atasözü tarlaya, pazara, dükkâna ya da bir iş görüşmesine gidenler için söylenebilir. Geç kalanın kaçırdığı şey bir müşteri, bir fırsat ya da sabahın serin saatleri olabilir. Atasözü bir öğüt ya da bir hatırlatma olarak söylenir; bir başarının ardından onu açıklamak için de kullanılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Pazarın açıldığı saatte tezgâhını kuran Hüseyin en taze sebzeleri sattı, öğleye doğru gelen komşusu müşteri bulamadı; er giden, işine; geç giden, boşuna.
  2. Sabahın ilk saatinde kurum kapısına varan Elif başvurusunu teslim etti, öğleden sonra gelenler başvuruların sona erdiğini öğrendi; er giden, işine; geç giden, boşuna.
  3. Balıkçılar şafakta denize açılıp ağlarını doldurdu, uyuyup kalan genç tekne sahibi boş döndü; er giden, işine; geç giden, boşuna.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İki atasözünün tanımı aynıdır: işine sabahleyin erken başlayan kimse başarı elde eder. Erken kalktım diye başlayan söz bu başarıyı aşa katılan şekerle tatlandırır ve birinci kişinin ağzından konuşur. Er giden diye başlayan söz ise erkenciyi geç kalanla karşılaştırır.

Bu atasözünde de er, erken anlamındadır: er evlenen, erken evlenendir ve çocuk sahibi olur. Atasözünün tanımı, yapacakları işe erken başlayanların kazançlı olduğunu söyler. Er giden, işine; geç giden, boşuna da aynı sözcükle erkenliği över.

Siftah etmenin ilk anlamı, esnafın sabahleyin ilk alışverişi yapmasıdır. Dükkânını erkenden açan esnaf ilk müşteriyi karşılar ve siftah eder. Atasözündeki erken gidiş de böyle bir açılışla ödüllendirilebilir; geç gelen ise bu ilk satışı kaçırabilir.