Atasözü

Erken Kalktım İşime, Şeker Kattım Aşıma Ne Demek?

Anlamı

işine sabahleyin erken başlayan kimse başarı elde eder.

Detaylı Açıklama

Erken kalktım işime, şeker kattım aşıma atasözünün dersi şudur: işine sabahleyin erken başlayan kimse başarı elde eder. Atasözü birinci kişinin ağzından kurulur; konuşan kendi deneyimini anlatır gibidir. Erken kalkmak işe zamanında başlamayı, aşa şeker katmak ise bu başlangıcın getirdiği tatlı sonucu anlatır. Aş pişmiş yemektir; şeker katılan aş, bolluğun ve sevincin görüntüsüdür. İşime ve aşıma sözleri birbirine uyar ve atasözünü akılda kalıcı kılar. Başarı burada sofraya yansıyan bir kazanç görüntüsüyle verilir; karşılığın ne zaman geleceğini atasözü söylemez. Atasözü bir çiftçinin, bir esnafın ya da bir öğrencinin günü iyi değerlendirmesini över. Bir başarının ardından kişinin kendi emeğini anlatırken de duyulabilir; söyleyişte bir hoşnutluk sezilir.

Örnek Cümleler

  1. Sabah beşte fırını yakan Hüseyin Usta, mahallenin ilk sıcak ekmeğini çıkarıp bütün tezgâhı öğleden önce sattı; erken kalktım işime, şeker kattım aşıma.
  2. Sınav haftası her sabah erkenden kütüphaneye giden Melis, bütün derslerinden yüksek not aldı; erken kalktım işime, şeker kattım aşıma.
  3. Çay toplamaya şafakta başlayan aile, öğle sıcağı basmadan kotalarını doldurdu; erken kalktım işime, şeker kattım aşıma.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bu atasözünün ilk anlamı, çobanların akşam erken yatması, sabahleyin erken kalkması gerektiğidir. Atasözü bunu ayın ve çobanın yer değiştirmesiyle anlatır. Erken kalktım işime de aynı erkenliği över, ama onu bir meslekle sınırlamaz; her işe başlayan kişi için konuşur.

Hak etmenin ilk anlamı, bir emek karşılığı hakkı olan şeyi elde etmek, hak kazanmaktır. Aşa katılan şeker de erken kalkan kişinin emeğiyle kazandığı tatlı karşılıktır. Deyim kazancın gerekçesini, atasözü kazancın tadını anlatır.

Atasözüne göre çalışkan kişileri olan aile ve toplumlar her yerde bol kazanç elde eder. Erken kalktım işime ise kazancı birinci kişinin ağzından, bir aş görüntüsüyle anlatır; kazancın kimlere yayıldığını söylemez. Biri toplumu anar, öteki konuşanın kendi deneyimini.