Anlamı
geceleyin iyi iş yapılamaz.
Detaylı Açıklama
Gece gözü, kör gözü atasözü, gecenin belirsizliği yüzünden işlerin tam ve sağlıklı görülemeyeceğini, bu yüzden özellikle dikkat isteyen işlerin iyi sonuç vermeyeceğini anlatır. Buradaki kör gözü benzetmesi, görmenin tam olmamasını ve buna bağlı hata riskini vurgular. Atasözü, yalnız fiziksel karanlığa değil, yetersiz şartlarda yapılan işlere dair genel bir uyarı olarak da düşünülebilir. Aceleyle, eksik bilgiyle veya uygun olmayan zamanda yapılan girişimler çoğu zaman yanlış sonuç verir. Bu nedenle söz, zamansız iş yapmayı eleştirir ve uygun koşulun önemini hatırlatır. Kısa ama açık bir pratik akıl taşır. Hayatın birçok alanında, özellikle görüşün ve dikkatin zayıfladığı şartlarda temkinli davranmayı öğütleyen sağlam bir halk cümlesidir.
Örnek Cümleler
- Babam tamire başlamak isteyince annem hemen "gece gözü, kör gözü" dedi.
- Karanlıkta kumaş seçmeye kalkınca gece gözü, kör gözü sözünü hatırladık.
- Bu ayrıntılı işi sabaha bırakalım, gece gözü, kör gözü derler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gecenin karanlığı burada simgedir; asıl vurgu, bir işin sağlıklı görülemeyecek şartlarda yapılmasının riskli oluşundadır. Bu yüzden söz daha geniş ve uygulanabilir bir temkin öğretisine dönüşür.
Aceleyi bırakıp uygun zamanı beklemeyi öğütler. İnsan bir işi yapabiliyor diye hemen başlamamalı; sonucu etkileyen ışık, görüş ve dikkat şartlarını her zaman dikkatle hesaba katmalıdır.
İkisi de zaman ve şart bilincine dayanır. Biri yanlış zamanda iş yapmanın verimsizliğini, öteki gerekli olanı yanlış zamanda harcamanın sonucunu anlatır; bu yüzden ortak akıl taşırlar.