Anlamı
erkek çalışıp kazanmakla, anne tasarruflu olmakla yükümlüdür.
Detaylı Açıklama
Erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli atasözü, erkeğin çalışıp kazanmakla, annenin tasarruflu olmakla yükümlü olduğunu söyler. Getirmek eve kazanç getirmektir; yetirmek ise eldekini yetecek duruma getirmek, idareli kullanmaktır. İki fiil arasındaki ses benzerliği, iş bölümünü akılda kalan bir söyleyişe dönüştürür. Atasözü görevleri böyle paylaştırır: kazanç erkeğe, eldekini idare etmek anneye düşer. Tanım kadından anne olarak söz eder; tasarruf, çocukların ve evin geçimini gözetmekle ilgilidir. Bilmeli sözü, iki görevin de bir beceri istediğini gösterir. Getirilen kazanç ne kadar büyük olursa olsun, iyi yetirilmezse ev darlığa düşebilir; atasözü iki görevi bu yüzden birlikte anar. Atasözü bir evlilik öğüdünde ya da geçim sıkıntısı çeken bir ailenin konuşmasında söylenebilir. Atasözü görevleri açıkça ayırır ve ikisini de zorunlu sayar.
Örnek Cümleler
- Kocası inşaatta çalışıp her hafta parasını getirirken Emine de pazardan alacağı sebzeyi kuruşu kuruşuna hesaplıyordu; erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli.
- Kocasının getirdiğiyle ay sonunu getiremeyen üç çocuk annesi Selin'e kayınvalidesi, çocuk masraflarını gözeten bir defter tutmayı öğretti; erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli.
- Çiftçi Rıza hasattan aldığını eşine teslim eder, Zeynep de o parayla bütün kışı çıkarırdı; erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözüne göre erkek parayı bilinçsizce harcama eğiliminde olsa bile kadın buna meydan vermemeli, tutumlu olmalıdır. Sel gelip geçen suyu, göl ise biriken suyu anlatır. Erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli ise erkeği harcayan değil, kazanan olarak gösterir.
Ekmeğini kazanmanın tanımı geçimini sağlamaktır. Atasözündeki getirmek de bu kazancın eve taşınmasını anlatır: erkek dışarıda çalışır, eline geçeni eve getirir. Deyim geçimi sağlama işinin kendisini, atasözü ise işin aile içinde kime düştüğünü anlatır.
Evi ev eden avrat, bir evin dirlik ve düzenini kadının sağladığını söyler. Erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli kadının görevini tasarrufla sınırlar; evi ev eden avrat ise ona evin huzurunu da yükler. Birlikte okunduklarında kadından beklenenler genişler.