Deyim

Erkek gibi Ne Demek?

Anlamı

erkeğe yakışır, erkeğe benzer: Ayşe hanım erkek gibi sesiyle bağırdı.

Detaylı Açıklama

Erkek gibi kalıbının iki karşılığı vardır: erkeğe yakışır ve erkeğe benzer. Erkeğe yakışır karşılığı bir beğeniyi, erkeğe benzer karşılığı ise bir benzerliği anlatır. Kalıp bir sıfat ya da bir zarf gibi kullanılır: erkek gibi bir ses, erkek gibi davranmak. Bir sesi, bir yürüyüşü ya da bir giyimi anlatırken erkeğe benzer anlamı öne çıkabilir; bir davranışı överken ise erkeğe yakışır anlamı: hatasını erkek gibi üstlendi. Hangi karşılığın kastedildiğini cümlenin bağlamı ve konuşanın niyeti belirler. Kalıbın taşıdığı değerlendirme, konuşanın kadınlık ve erkeklikle ilgili beklentilerine dayanır; bu beklentiler zamana ve çevreye göre değişebilir. Kalıp bir övgü, bir betimleme ya da bir şaşkınlık içinde geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Hatasını saklamak yerine müdürün karşısına çıkıp üstlenen Ali, arkadaşlarına göre erkek gibi davranmıştı.
  2. Kısa kesilmiş saçları ve geniş omuzlarıyla yaşlı kadın uzaktan erkek gibi görünüyordu.
  3. Çocukluğunda ağaçlara tırmanıp sokakta top oynayan Elif, anneannesinin gözünde erkek gibi bir kızdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bu örnekte kalıp erkeğe benzer anlamındadır ve bir sesi niteler. Ayşe hanımın sesi bir erkeğin sesine benzetilir; sesin hangi özelliğiyle benzediğini örnek söylemez. Konuşanın bunu nasıl bir tonla söylediği de cümleden çıkmaz.

Adam gibinin ilk anlamı terbiyeli, akıllı uslu; ikinci anlamı adamlığa, insanlığa yaraşır yoldadır. Erkek gibi kalıbının erkeğe yakışır karşılığı bu ikinci anlama yakındır. Adam gibi ise ölçüyü cinsiyete değil, insanlığa bağlar.

Atasözüne göre güçlülük ve yüreklilik yalnızca erkeklerde değil kadınlarda da vardır. Erkek gibi kalıbı ise bu nitelikleri erkeğe yakışan şeyler sayabilir. Atasözü böyle bir ayrıma itiraz eder ve aynı nitelikleri kadına da tanır.