Anlamı
gözetlemek:
'Bir kadınla erkeğin buluşmasında erketelik yapmak, pek de onurlu bir iş değildi ne de olsa.' -E. Bener.
Detaylı Açıklama
"Erketelik yapmak" deyimi, birini ya da bir yeri gözetlemek, çevreyi kollamak ve başkalarına haber vermek amacıyla beklemek anlamında kullanılır. Bu söz, gizlice yürütülen işlerin çevresinde yer alan gözcü rolünü anlatır. Buluşmalarda, kaçak işlerde, saklı planlarda ya da tehlikeli bir durumda dışarıyı gözlemek gerektiğinde bu deyim devreye girer. Gözcü kişi çoğu zaman aktif eylemin içinde değildir ama işin başarısı onun dikkatine bağlıdır. Bu yüzden deyim, görünmez ama belirleyici bir yardımcı rolü çağrıştırır. Aynı zamanda küçük görünen bir görevin, asıl eylemi yapanlar kadar önemli olabileceğini de sezdiren bir kullanım gücü taşır. Kısacası erketelik yapmak, başkalarının habersiz sürdürdüğü bir iş için çevreyi kollama ve gerektiğinde haber uçurma görevini anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bir kadınla erkeğin buluşmasında erketelik yapması ona hiç onurlu görünmedi.
- Çocuklardan biri sokak başında erketelik yaparken diğerleri duvara tırmandı.
- Polis görürse haber vermek üzere kapıda erketelik yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gözcü doğrudan işin içinde görünmese de bütün düzenin güvenliği ona bağlı olabilir. Bir tehlikeyi ilk fark edecek kişi odur ve zamanı gelince uyarı verir.
Özellikle gizli, kuşkulu veya başkasından saklanan işlerde olumsuz çağrışım taşır. Çünkü erketelik çoğu zaman dürüst olmayan bir planın yardımcı ayağı gibi görünür burada açıkça netçe.
Evet, anlam olarak büyük ölçüde aynıdır. Her iki deyim de kollama, gözetleme ve haber verme görevini üstlenen kişiyi veya eylemi açıkça anlatır burada birlikte çoğu zaman.