Anlamı
hazır ol durumunu almak:
'Kaldırımın önünde esas vaziyete geçip kasketini çıkardı.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
"Esas vaziyete geçmek" deyimi, hazır ol duruşunu almak, dikkat kesilmek ve resmî bir disiplin içinde bekleme konumuna girmek anlamında kullanılır. Bu ifade özellikle askerî düzeni çağrıştırır; bedenin dikleşmesi, ellerin yanlara inmesi ve bütün dikkatin toplanması bu duruşun parçasıdır. Ancak mecaz olarak da bir göreve ciddiyetle hazırlanmayı anlatabilir. Bir kişi dağınık durumdan çıkıp tam bir dikkat ve hazır bulunuş hâline geçiyorsa bu söz kullanılır. Söz, yalnız beden duruşunu değil, zihinsel dağınıklığın bırakılıp emir ya da görev bekleyen disiplinli hâle geçildiğini de düşündürür. Kısacası esas vaziyete geçmek, beden ve zihnin aynı anda disipline edildiği, ciddiyet ve hazırlık bildiren resmî bir duruşu anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kaldırımın önünde esas vaziyete geçip kasketini çıkardı bir anda.
- Komutan içeri girince bütün erler aynı anda esas vaziyete geçti.
- Müdürün karşısına çıkmadan önce neredeyse esas vaziyete geçer gibi dikildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hazır ol duruşu, disiplin ve hiyerarşiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu yüzden söz duyulduğunda hemen resmî düzen ve komuta ilişkisi akla gelir burada doğrudan hemen.
Evet, bir kişi bir işe tam dikkat ve ciddiyetle yöneldiğinde mecazen de kullanılabilir. Böyle durumlarda beden duruşundan çok zihinsel hazırlık öne çıkar özellikle burada açıkça.
En çok ciddiyet, dikkat ve hazırlık duygusunu hissettirir. Dağınık hâlden çıkıp kendini toparlayan bir tavır bu deyimin merkezindedir burada açıkça her zaman zaten.