Deyim

Eski Hayratı da Berbat Etmek Ne Demek?

Anlamı

bir işi daha iyi bir duruma sokmaya çalışırken büsbütün bozmak.

Detaylı Açıklama

Eski hayratı da berbat etmek, bir işi daha iyi bir duruma sokmaya çalışırken büsbütün bozmak anlamındadır. Hayrat, hayır için yapılmış şeyler demektir; kalıpta eldeki işin önceki iyi yanlarını karşılar. Da bağlacı kalıbın asıl yükünü taşır: kişi yalnız yeni bir iyilik getirememekle kalmaz, eskiden var olanı da yitirir. Kalıp bir iyileştirme çabasının bozulmayla sonuçlanmasını anlatır; çabanın amacı kötü değildir. Bir evin onarımında, bir yazının düzeltilmesinde, bir yemeğin tadının ayarlanmasında ya da bir ilişkiyi düzeltme girişiminde geçebilir. Konuşan bir pişmanlığı, bir sitemi ya da bir uyarıyı dile getirebilir. Kalıp bir uyarı olarak da kurulabilir: dokunma, eski hayratı da berbat edersin. Büsbütün sözü, bozulmanın kısmi değil tam olduğunu gösterir.

Örnek Cümleler

  1. Eski koltuğun kumaşını kendisi değiştirmeye kalkan Nuri, yayları da kırınca eski hayratı da berbat etti.
  2. Yazıyı son bir kez düzeltmek isteyen editör, cümleleri öyle değiştirdi ki eski hayratı da berbat etti; yazar ilk metne geri döndü.
  3. Çorbanın tadını düzeltmek için üstüne bir avuç baharat atan aşçı eski hayratı da berbat etti; çorbayı dökmek zorunda kaldılar.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kaş yapayım derken göz çıkarmak, işi düzelteyim derken büsbütün bozmaktır; iki tanım neredeyse birdir. Deyim zararı bir yüz görüntüsüyle anlatır: güzelleştirme çabası kalıcı bir yaraya döner. Eski hayratı da berbat etmek ise yitirilen eski iyiliği öne çıkarır.

Bir çuval inciri berbat etmek, düzelmekte olan bir durumu yersiz, yanlış davranışlarla bozmaktır. Orada durum zaten düzelmektedir ve kişinin yersiz davranışı onu bozar. Eski hayratı da berbat eden ise işi kendisi iyileştirmeye çalışmaktadır; bozulma bu çabanın içinden çıkar.

Atasözü, bozulan şeyi düzeltecek etken bulunduğunu, ama bu etken bozulmuşsa artık düzeltmeden umudu kesmek gerektiğini söyler. Eski hayratı da berbat eden kişi de düzeltici olmak isterken bozucu olur. Atasözü onarımı yapacak olanın kendisi bozuk olduğunda düşülen çaresizliği anlatır.