Deyim

Eski Köye Yeni Âdet Getirmek Ne Demek?

Anlamı

alışılmamış, yadırganan bir yeniliği yapmaya kalkışmak.

Detaylı Açıklama

Eski köye yeni âdet getirmek deyimi, alışılmamış, yadırganan bir yeniliği yapmaya kalkışmayı anlatır. Kalkışmak fiili girişimin sonucunu belirsiz bırakır: yenilik tutabilir de, tutmayabilir de. Tanımdaki yadırganan sözü çevrenin tepkisini öne çıkarır; alışılmamış sözü ise yeniliğin oraya yabancı olduğunu gösterir. Deyim bir köy düğününde yeni bir usul başlatan bir genci, yıllardır aynı biçimde işleyen bir dairede yeni bir çalışma düzeni kurmaya uğraşan bir müdürü ya da aile sofrasında yeni bir alışkanlık başlatan bir gelini anlatabilir. Konuşan girişimi bir sitemle ya da bir alayla karşılayabilir; kimi zaman da yeniliği getirenin cesaretini teslim eder. Deyimin nesnesi bir usul, bir kural ya da bir yöntem olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Köy düğününde davul zurna yerine yaylı çalgılar getirten Ahmet, eski köye yeni âdet getirdiği için yaşlıların dilinden kurtulamadı.
  2. Yeni müdür, yıllardır kâğıtla yürüyen dairede bütün dilekçelerin bilgisayardan alınmasını isteyince eski köye yeni âdet getirmeye kalktı.
  3. Kayınvalidesinin evinde kahvaltıyı herkesin kendisinin hazırlamasını öneren gelin, eski köye yeni âdet getirmekle suçlandı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çığır açmak, bir alanda yeni bir yol, yöntem başlatmaktır; deyimde yeniliğe karşı bir direnç anılmaz. Eski köye yeni âdet getirmek de bir yeniliği anlatır, ama vurgu çevrenin yadırgamasındadır. Biri yeniliğin kendisine, öteki onun karşılandığı ortama bakar.

Bu atasözü her şeyin yenisinin sevildiğini söyler. Deyimde ise yenilik sevilmez, yadırganır. İki söz birbirini tamamlar: insanlar yeni bir eşyaya kolayca ısınabilir, ama yerleşik bir usulün değişmesine aynı kolaylıkla razı olmayabilir.

Eski köy, yerleşik alışkanlıkları olan bir topluluğu ya da bir ortamı düşündürür; yeni âdet ise orada alışılmamış bir davranış ya da kuraldır; onu topluluğun içinden biri de başlatabilir. Sıfatların karşıtlığı yadırgamanın nedenini de gösterir: yerleşik düzen yeniye kolay yer açmaz.