Deyim

Eteği Ayağına Dolaşmak Ne Demek?

Anlamı

eli ayağı dolaşmak.

Detaylı Açıklama

Eteği ayağına dolaşmak, eli ayağı dolaşmak anlamındadır; yani şaşırmak, telaşlanmak. Kalıbın görüntüsü açıktır: uzun bir eteği olan kişi telaşla yürürken etek ayağına dolanır, adımları birbirine karışır. Dolaşmak fiili burada bir şeyin ayağa sarılıp adımı engellemesini anlatır. Kalıp bu görüntüyü telaştan doğan beceriksizliğe taşır. Kişi ne yapacağını bilemez, işleri karıştırır, bir yerden ötekine koşar. Kalıp beklenmedik bir misafir karşısında, bir sınavın son dakikalarında, bir nikâh sabahında ya da bir kaza anında geçebilir. Eteği sözündeki iyelik eki kalıbı telaşa kapılan kişiye bağlar: eteğim, eteği. Konuşan bu telaşı bir gülümsemeyle anlatabilir; kimi zaman da sakin olmayı öğütler: telaş etme, eteğin ayağına dolaşmasın. Telaş geçince kişi yaptığı karışıklıkları fark eder.

Örnek Cümleler

  1. Kayınvalidesinin habersiz geldiğini gören genç gelinin eteği ayağına dolaştı; çay yerine kahve, kahve yerine su getirdi.
  2. Sınavın son on dakikasında boş soruları gören Emre'nin eteği ayağına dolaştı, cevapları yanlış kutulara işaretledi.
  3. Düğün sabahı her şeyin aynı anda yetişmesi gerekince gelinin annesinin eteği ayağına dolaştı; masa kartlarını bile yanlış yerlere koydu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Ayağı dolaşmak, yürürken telaştan ayakları birbirine takılmaktır; deyim bedendeki dolaşmayı doğrudan anlatır. Eteği ayağına dolaşmak bu görüntüye bir giysi ekler ve onu mecaz yoldan bütün davranışlara yayar. Biri yürüyüşteki, öteki işlerdeki karışıklığı anlatır.

Acele ile yürüyen yolda kalır, iş yaparken acele edenin şaşırdığını, işini bitiremediğini söyler. Eteği ayağına dolaşan kişi de aceleyle şaşırmıştır. Atasözü bu şaşkınlığın sonucunu, işin yarım kalmasını; kalıp ise o anki karışıklığı anlatır.

Kullanılabilir. Etek görüntüsü bir benzetmedir; tanım olan eli ayağı dolaşmak bir cinsiyet koşulu taşımaz. Telaşa kapılan herkes için söylenebilir: sınavda eteği ayağına dolaşan bir öğrenci, toplantıda eteği ayağına dolaşan bir müdür.