Deyim

Eteğine Düşmek (sarılmak) Ne Demek?

Anlamı

yalvarıp yakarmak.

Detaylı Açıklama

Eteğine düşmek, yalvarıp yakarmak anlamındadır. Kalıp sarılmak fiiliyle de kurulur: eteğine sarılmak. Görüntü bir yalvarış sahnesinden gelir: kişi yere eğilir, karşısındakinin eteğine kapanır ya da ona sarılır. Bu beden hareketi isteğin ne kadar çaresiz olduğunu gösterir. Düşmek fiili de bir çöküşü, kişinin kendini karşısındakinin önüne bırakmasını anlatır. Yalvarıp yakarmak ikilemesi de yalvarışın yoğunluğunu, isteğin içten ve ısrarlı oluşunu anlatır. Kalıpta yalvarılan kişi tamlayan olarak anılır: babasının eteğine düştü. Kalıp bir bağışlanma isteğinde, bir yardım dileğinde ya da bir cezanın kaldırılması için yapılan ricada geçebilir. Konuşan bu yalvarışa acıyabilir, onu küçümseyebilir ya da kendi çaresizliğini anlatmak için kalıbı kendisi için kullanabilir.

Örnek Cümleler

  1. Oğlunun hapisten çıkabilmesi için yaşlı kadın, davacı ailenin kapısına gidip eteğine düştü.
  2. Okuldan atılmak üzere olan öğrenci, müdürün eteğine düşüp bir şans daha istedi.
  3. Borcunu ödeyemeyen esnaf, evine haciz gelmesin diye alacaklısının eteğine düştü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Ayağına kapanmak, alçalırcasına yalvarmak ya da bağışlanmak için yalvarmaktır; kişi karşısındakinin ayaklarına kadar eğilir. Eteğine düşmek de bir yalvarıştır, ama tanımında alçalma ya da bağışlanma koşulu yoktur. İkisinde de bir beden sahnesi vardır; biri ayağa, öteki eteğe kapanışı anlatır.

El etek öpmenin ilk anlamı, bir işi yaptırmak için çok yalvarmaktır; ikinci anlamı ise yaltaklanmaktır. İlk anlam eteğine düşmeye yakındır; ikisinde de etek bir yalvarışın nesnesidir. İkinci anlam ise kalıpta bulunmayan bir çıkar arayışını anlatır.

Etek öpmekle dudak aşınmaz, önemli bir iş söz konusuysa ricada bulunmanın, gerekirse yalvarmanın yapılacağını söyler. Atasözü yalvarmayı bir onur kaybı saymaz. Eteğine düşen kişi de önemli bir şey için yalvarır; atasözü bu davranışa bir gerekçe verir.