Anlamı
yardım istemek.
Detaylı Açıklama
Eteğini tutmak, yardım istemek anlamındadır. Görüntü bir çocuğun ya da bir dilencinin birinin eteğinden tutup onu durdurmasından gelir; kişi böylece karşısındakinin dikkatini çeker ve ondan bir şey ister. Kalıp bu görüntüyü her türlü yardım isteğine taşır. Yardımına başvurulan kişi kalıba iyelikli bir tamlamayla girer: komşusunun eteği. Yardım para, iş, koruma ya da bir aracılık olabilir. Kalıp bir sıkıntı anında, bir hastalıkta, bir işsizlik döneminde ya da bir davada geçebilir. Konuşan bu isteği anlayışla karşılayabilir; kimi zaman da kişinin kendi gücüne güvenmeyip başkasına yaslanmasını eleştirir. Tutmak fiili bir bağlanmayı da düşündürür: kişi bir kez tuttuğu eteği kolay kolay bırakmaz. Yardımın gelip gelmediği kalıpta belirtilmez.
Örnek Cümleler
- İşini kaybeden Murat, yeni bir iş bulabilmek için belediyede çalışan eniştesinin eteğini tuttu.
- Hasta annesinin ilaç parasını bulamayan genç kız, mahallenin hayırsever eczacısının eteğini tuttu.
- Köyün yolu yapılsın diye muhtar, ilçedeki milletvekilinin eteğini tuttu ve sonunda ödenek çıkardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Elinden tutmak deyiminin ilk anlamı yardım etmek, ikinci anlamı kayırmaktır. Eteğini tutan kişi bir şey ister; öteki deyimdeki kişi ise verir. Bu iki söyleyiş bir ilişkinin iki ucunu anlatır: biri isteyen, öteki veren tarafı.
Avuç açmanın ilk anlamı dilenmek, para istemektir; öteki anlamı yardım istemektir. Bu ikinci anlam eteğini tutmakla örtüşür. Avuç açmak elin açılmasıyla bir para isteğini düşündürür; eteğini tutmak ise belli bir kişiye tutunarak yapılan bir başvuruyu anlatır.
Bu atasözü, büyüklerin kendilerine el uzatıp yardım etmelerini istemeye hak kazanabilmek için küçüklerin görevlerini iyi yapmaları gerektiğini söyler. Eteğini tutan kişi için de bu bir ölçüdür: yardım isteyen önce kendi payına düşeni yapmalıdır.