Deyim

Etekleri Uzamak Ne Demek?

Anlamı

yanlışları düzeltmek, ayıbını kapatmak.

Detaylı Açıklama

Etekleri uzamak, yanlışları düzeltmek, ayıbını kapatmak anlamındadır. Tanımın iki parçası birbirini tamamlar: yanlışları düzeltmek bir onarımı, ayıbını kapatmak ise bu onarımla gelen örtünmeyi anlatır. Görüntü, kısa kalıp açıkta bıraktığı yeri uzayarak örten bir eteği düşündürür. Kalıptaki iyelik eki eteği bir kişiye bağlar: eteklerim uzadı, etekleri uzadı. Ayıbını sözündeki iyelik eki de kapatılan kusurun kişinin kendisine ait olduğunu düşündürür. Kalıp borçlarını ödeyen, kırdığı kişilerle barışan ya da yarım bıraktığı bir işi tamamlayan birini anlatabilir. Bir ailede, bir mahallede ya da bir iş yerinde, kötü geçen bir dönemin ardından toparlanan biri için geçebilir. Konuşan bu değişimi bir takdirle karşılayabilir, geç kalmış bulup bir sitemle de anabilir.

Örnek Cümleler

  1. Gençliğinde mahallede herkese borç takan Necati, emekli olunca borçlarını tek tek ödedi; sonunda etekleri uzadı.
  2. Düğünde herkesin önünde kırdığı arkadaşlarını Burak ertesi hafta tek tek arayıp gönüllerini aldı; böylece etekleri uzadı.
  3. Müfettişin bulduğu hatalı kayıtları muhasebeci bir ay içinde düzeltip eksik ödemeleri tamamladı; etekleri uzadı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Hizaya gelmek, teklifsiz konuşmada davranışlarını düzeltmek, yola gelmek demektir. Tanımdaki yola gelmek sözü, kişinin istenen biçimde davranmayı kabullendiğini düşündürür. Etekleri uzamak ise yanlışları düzeltmenin yanında ayıbı kapatmayı da anlatır; bu ikinci parça hizaya gelmekte yoktur.

Ayıbını yüzüne vurmak, birinin kusurunu yüzüne söylemektir; kusur açığa çıkarılır. Etekleri uzayan kişi ise kendi ayıbını kapatır. Kusur birinde başkasının ağzından ortaya dökülür, ötekinde kişinin kendi eliyle örtülür.

Eğilen baş kesilmez, kusurunu anlayıp özür dileyen kişinin bağışlanması gerektiğini söyler. Atasözü öğüdünü bağışlayacak olana yöneltir. Etekleri uzamak ise kusurunu onaran kişinin kendisini anlatır; özür dilemek de bu onarımın bir yolu olabilir.