Deyim

Ettiği Hayır, Ürküttüğü Kurbağaya Değmemek Ne Demek?

Anlamı

yol açtığı zarar, yaptığı iyilikten büyük olmak.

Detaylı Açıklama

Ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmemek, yol açtığı zarar yaptığı iyilikten büyük olmak anlamındadır. Hayır burada iyilik demektir; ürkütmek ise korkutup kaçırmaktır. Görüntü iyiliği bir kurbağanın ürkütülmesi kadar küçük bir şeyle tartar ve iyiliği ondan da hafif bulur. Kalıp iki şeyi karşılaştırır: bir yanda yapılan iyilik, öbür yanda verilen zarar. Tartının ağır basan yanı zarardır. Kalıp iyi niyetle yardıma koşan ama işi daha da bozan birini, yarardan çok gürültü çıkaran bir girişimi ya da bir hayır işinin yarattığı karışıklığı anlatabilir. Konuşan bir sitem ya da bir alay taşıyabilir. Kalıbın etmek yerine yapmak fiilini alan bir söyleyişi de vardır. İki iyelik eki de aynı kişiye aittir: iyiliği yapan, zararı da veren odur.

Örnek Cümleler

  1. Okula bağış diye eski bilgisayarlar getiren dernek, kurulum sırasında okulun ağını çökertince ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmedi.
  2. Komşusunun bahçesini sulamaya giden Hakan hortumu açık unutunca bodrumu su bastı; ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmedi.
  3. Sokak hayvanları için kampanya düzenleyen grup, topladığı paranın çoğunu gösterişli bir açılışa harcayıp mahalleliyi de kızdırdı; ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bu söyleyişin tanımı da aynıdır; değişen ilk sözcüktür. Etmek ile yapmak burada eş anlamlı kullanılır ve hayır sözcüğünü aynı biçimde niteler. Konuşan iki biçimden birini seçebilir; kurbağa görüntüsü ikisinde de korunur.

Bu deyim, sağladığı yararın verdiği zararı karşılamadığını anlatır. Kurbağa görüntüsü ortaktır; iyilik yerine abdest anılır. Abdest için suya giden kişi kurbağaları ürkütmüş olabilir: kazanç küçük, rahatsızlık büyüktür. Ettiği hayır kalıbı ise aynı tartıyı bir iyilik üzerinden kurar.

Atasözü, beceriksiz kimselerin iyilik yapayım derken zarara yol açtığını anlatır; zararın nedeni beceriksizliktir. Ettiği hayır kalıbı ise iyi niyetin nereden şaştığını sormaz; iyilikle zararı tartar ve terazinin zarar yanını ağır bulur.