Deyim

Ev İşletmek Ne Demek?

Anlamı

genelev sahibi olmak.

Detaylı Açıklama

Ev işletmek, genelev sahibi olmak anlamındadır. Kalıpta ev sözcüğü tek başına kullanılır; işletmek fiiliyle birleşince bağlam onu genelev anlamına çeker. İşletmek, bir iş yerini yönetmek ve ondan kazanç sağlamaktır. Tanım kişiyi yerin sahibi olarak anar; orada çalışanları değil, yeri işleteni niteler. Kalıp bir haberde, bir mahkeme tutanağında, bir romanda ya da eski bir kentin anlatıldığı bir anı kitabında geçebilir. Ev açmak ya da ev tutmak gibi kalıplarla biçimce benzer, ama anlamca onlardan ayrıdır. Konuşan bu işi açıkça adlandırmak istemediğinde kalıbın örtük söyleyişine başvurabilir. Kalıp yasa dışı bir işi de, ruhsatlı bir işletmeyi de anlatabilir; tanım bu ayrıma girmez. İşletmek fiili, sahipliğin sürüp giden bir iş olduğunu da düşündürür.

Örnek Cümleler

  1. Polis, kenar mahallede ruhsatsız ev işlettiği belirlenen adamı gözaltına aldı.
  2. Romanın kötü karakterlerinden biri, liman kentinde yıllarca ev işletmiş, sonra her şeyini kaybetmiş bir adamdı.
  3. Mahkeme, sahte kimlikle ev işleten şebekenin yöneticisine hapis cezası verdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Ev açmak, ayrı bir eve yerleşmek ya da evlenmektir; ev burada bir aile yuvasını anlatır. Ev işletmekte ise ev bir iş yeridir ve genelev anlamına gelir. İki kalıp aynı sözcükle başlasa da biri bir yuva kurmayı, öteki bir işletmenin sahibi olmayı anlatır; fiil anlamı belirler.

Ev tutmak, ev kiralamaktır; ev, içinde oturulacak bir konuttur. Ev işletmekte ise ev bir konut olmaktan çıkar ve bir iş yerinin adı olur. Tutmak ile işletmek fiilleri aynı sözcüğü iki ayrı anlama taşır.

Atasözü, kişinin para kazanmak için namusuna dokunmadıktan sonra şu ya da bu işi yapmaktan utanmaması gerektiğini söyler. Sınır namustur: her iş yapılabilir, ama namusa dokunan iş bu öğüdün dışında kalır. Ev işletmek kalıbı ise bu ölçüyle değerlendirilen bir kazanç yolunu adlandırır; kalıbın kendisi bir yargı bildirmez.