Anlamı
aklında tutmuş olmak:
'En az yirmi şiiri ezberimdeydi.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Ezberinde olmak, aklında tutmuş olmak anlamındadır. Kalıp bir durumu bildirir: bilgi belleğe alınmıştır ve gerektiğinde söylenebilir. Ezberinde sözündeki iyelik eki bilgiyi kişiye bağlar: ezberimde, ezberinde. Bulunma eki ise ezberi bilginin durduğu bir yer gibi anlatır. Ezberde duran şey bir türkü, bir telefon numarası, bir formül ya da bir dua olabilir. Kalıp geçmiş bir durumu da, bugünkü bir durumu da anlatabilir: şiir hâlâ ezberimde, şiir ezberimdeydi. Kalıp bir övünmeyi de taşıyabilir: en uzun destanlar onun ezberindeydi. Bir kaybı da anlatabilir: eskiden ezberimdeydi, şimdi unuttum. Bir sohbette, bir anıda ya da bir yarışma anlatısında geçebilir. Kalıbın öznesi ezberde duran şeydir; onu bilen kişi iyelik ekiyle gösterilir.
Örnek Cümleler
- Dedemin ezberinde yüzlerce türkü vardı; her düğünde birini söylemeden sofradan kalkmazdı.
- Telefonu kapanınca Elif'in imdadına, ezberinde olan annesinin cep numarası yetişti.
- Sınav kâğıdını alan öğrenci, bütün formüller ezberinde olduğu için soruları hızla çözdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: En az yirmi şiiri ezberimdeydi. Kalıp burada birinci kişi iyelik ekiyle ve geçmişi anlatan bir ekle görünür: ezberimdeydi. En az yirmi sözü bilginin çokluğunu vurgular; geçmiş anlatımı ise bu ezberin artık eskisi gibi olmayabileceğini de düşündürür.
Ezbere bilmek, bir yeri bütün köşeleriyle ya da bir şeyi bütün nitelikleriyle tanımaktır; bilgi bir yere ya da bir şeye yöneliktir. Ezberinde olmak ise tek tek bilgilere bakar: bir şiir, bir adres, bir söz. Biri bir yeri ya da şeyi tanımayı, öteki bir bilgiyi bellekte saklamayı adlandırır.
Atasözü, insanın her şeyi aklında tutamayacağını, unutulmaması gereken şeyin yazılması gerektiğini söyler. Bir şey bugün birinin ezberinde olabilir, yarın unutulabilir. Atasözü yazıya güvenir; kalıp belleğin o andaki durumunu anlatır.