Anlamı
1) seçilip ayırt edilmek; 2) anlaşılmak; 3) sezilmek.
Detaylı Açıklama
Fark olunmak, seçilip ayırt edilmek, anlaşılmak ya da sezilmek anlamlarına gelen edilgen yapılı bir deyimdir. Bu sözde odak, gören kişiden çok görünür ya da anlaşılır hâle gelen şeydedir. Bir ayrıntı kalabalık içinde fark olunabilir, bir niyet konuşma arasında fark olunabilir, küçük bir değişim zamanla fark olunabilir. Bu nedenle deyim hem gözle seçilen şeyler hem de sezilen durumlar için uygundur. Edilgen yapı sayesinde nesne ya da durum ön plana çıkarılır; böylece "kimin fark ettiği" değil, "hangi şeyin görünürleştiği" önem kazanır. Özellikle edebî ve resmî anlatımda daha özenli bir ton verdiği için dikkat çekici bir kullanım değeri taşır. Söyleyişe ağır ve seçkin bir hava katar.
Örnek Cümleler
- Salondaki küçük gerginlik yalnız dikkatli gözlerce fark olundu.
- Kumaştaki ince hata ilk bakışta değil, ışık değişince fark olundu.
- Onun kırgınlığı konuşma ilerledikçe daha belirgin biçimde fark olundu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada merkezde gören kişi değil, görünür hâle gelen şey vardır. Edilgen yapı, dikkatin nesneye ya da duruma kaymasını açık biçimde sağlar. Böylece nesne daha görünür olur.
Edebî anlatımda, resmî dilde ve daha özenli cümle kurulan metinlerde daha doğal durur. Gündelik konuşmada ise fark edildi denmesi çok daha yaygındır. Bu fark tonu belirler.
Çünkü fark olunmak her zaman açıkça görülmeyi gerektirmez. Bazen bir niyet, kırgınlık ya da değişim doğrudan görünmeden de hissedilip anlaşılabilir sonradan. Sezgi payı da burada güçlenir.