Anlamı
patavatsızca konuşmak.
Detaylı Açıklama
Fartası furtası olmamak, patavatsızca konuşmak, ağzına geleni ölçmeden söylemek ve sözün yerini zamanını gözetmemek anlamında kullanılan sert bir deyimdir. Bu sözde yalnız kabalık değil, konuşmanın denetimsizliği de öne çıkar. Kişi neyi nerede söylemesi gerektiğini ayarlayamaz; bu yüzden çevresini kırar, huzursuzluk yaratır ya da küçük düşürücü bir etki bırakır. Gündelik konuşmada daha çok sitem, kızgınlık ve toplumsal ölçü çağrısı taşıyan bir tonda kullanılır. Deyimin etkisi, kişinin ağzını tutamama hâlini hafif alaycı ama keskin bir biçimde görünür kılmasından gelir. Böylece görgü eksikliği, söz disiplini üzerinden eleştirilir. Ölçüsüz konuşmanın yol açtığı zararı da sezdirir. Kırıcı dil alışkanlığını doğrudan açığa vurur. İnsan ilişkilerinde güveni aşındıran dil kusurunu da açık biçimde gösterir.
Örnek Cümleler
- Misafirlerin yanında da aynı şeyi söyleyince bunun gerçekten fartası furtası olmadığı anlaşıldı.
- İş yerinde herkese laf yetiştiriyor; adamın fartası furtası olmamak herkesi ayrıca yoruyor.
- Biraz düşünmeden konuştuğu için çevresi onun gerçekten fartası furtası olmamakla dert açtığını söylüyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sorun yalnız sert söz söylemek değildir. Kişi sözün yerini, zamanını ve etkisini hesaplamadan konuştuğu için ölçüsüzlük duygusu iyice belirginleşir ve deyimin eleştirisi de tam burada keskinleşir.
Aile içinde, mahalle dilinde, iş yerindeki kırıcı konuşmalar sonrasında ve görgüden söz edilen bağlamlarda daha sık duyulur. Tonu çoğu zaman belirgin biçimde sitemlidir ve kişiyi usule çağırır.
Fart furt etmek daha çok boş böbürlenmeye yönelir. Fartası furtası olmamak ise ağzını tutamama ve düşünmeden konuşma yanını daha açık ve sert biçimde gösterir; bu yüzden sosyal ilişkiyi daha doğrudan yaralar.