Anlamı
yüksek sesle bağırmak, haykırmak:
'Pencereden kopardığım feryadı pek geç işittiler.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Feryat koparmak, yüksek sesle bağırmak, haykırmak ve çevreyi sarsacak derecede bir çığlık yükseltmek anlamına gelir. Kaynak cümlede pencereden koparılan feryadın geç işitildiği anlatılırken, bu deyimin yalnız bağırmayı değil yankı yapan, dikkat çeken ve ortamın düzenini bozan bir ses yükselişini anlattığı anlaşılır. Deyimin merkezinde yoğun ve taşmış duygu vardır. Korku, acı, panik ya da yardım çağrısı bu haykırmanın ardındaki başlıca duygulardır. Sözün gücü, feryadı edilgen bir ses değil, koparılan bir patlama gibi sunmasındadır. Böylece çığlığın şiddeti daha açık hissedilir. Ani ve güçlü haykırmayı anlatan çok canlı bir deyimdir. Bu yüzden özellikle sahne ve roman anlatılarında çok etkili bir ses görüntüsü kurar.
Örnek Cümleler
- Çatının çöktüğünü görünce kadın öyle bir feryat kopardı ki sokak ayaklandı.
- Çocuk kayboldu sanılınca meydanda herkes bir anda feryat kopardı.
- Haber ulaşınca evin içinden yükselen feryat koparmak sesi herkesi ürpertti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Koparmak, feryadın kendi kendine çıkmadığını, sanki bir güçle sökülüp ortama yayıldığını hissettirir. Böylece sesin ani, sert ve sarsıcı tarafı daha belirgin olur. Fiil, sesin şiddetini de doğal biçimde büyütür.
Feryat etmek genel bir haykırma ya da ağır sıkıntıyı anlatabilir. Feryat koparmak ise özellikle ani, keskin ve çevrenin dikkatini hemen üstüne çeken çığlık yükselişini öne çıkarır.
Kaza, ölüm haberi, kayıp korkusu, yangın, ani panik ve büyük korku anlarında çok doğal duyulur. Ortak yön, duygunun sessiz kalamayacak kadar birden taşmasıdır. Bu nedenle söz, şiddetli olay sahnelerinde çok yerleşik durur.