Anlamı
talih, fakire hiç gülmez; aynı sermaye zengine daha çok, fakire daha az gelir getirir.
Detaylı Açıklama
Fukara tavuğu bir yumurtlar sözü, talihin fakire kolay kolay gülmediğini, aynı sermayenin ya da emeğin yoksul insana daha az karşılık verdiğini anlatan bir atasözüdür. Burada tavuk, geçim aracını; yumurtlamak ise küçük kazancı temsil eder. Ama sözün acı tarafı, bu kazancın bile seyrek ve kıt oluşudur. Atasözünün gücü, yoksulluğun yalnız parasızlık değil, bereket azlığı olarak da yaşandığını göstermesindedir. Zengin aynı imkândan çok daha büyük fayda sağlar, yoksul ise elindekinden bile sınırlı verim alır. Bu yüzden söz ekonomik eşitsizlik, talihsizlik ve emek karşılığının düşüklüğü konuşmalarında çok yerinde durur. Fakirin bereketinin kısıtlı kaldığını anlatan çarpıcı bir atasözüdür. Atasözü, kısmetin dağılımındaki adaletsizliği de sezdirir.
Örnek Cümleler
- Bunca emekten sonra eline geçen üç kuruş için boşuna fukara tavuğu bir yumurtlar demediler.
- Aynı işe giriştiler ama birinin kazancı büyüdü, ötekininki yine fukara tavuğu bir yumurtlar misali kaldı.
- Mahallede bu düzensiz kazancı anlatırken sık sık fukara tavuğu bir yumurtlar sözü söylenirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü söz, fakirin elindeki imkânın yalnız az olmadığını, aynı zamanda düzenli ve bol sonuç üretmediğini anlatır. Böylece yoksulluk, talih ve bereket ilişkisi birlikte düşünülür. Azlıkla süreksizlik aynı anda vurgulanmış olur.
Emeğin az kazanç getirdiği, küçük sermayenin büyümediği ve aynı işten başkalarının daha fazla fayda sağladığı durumlarda çok doğal söylenir. Ortak tema, yoksulun kısmetinin dar kalmasıdır.
Fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar ve fukaranın tavuğu, zenginin atı kıymetli olur sözleriyle aynı kader duygusunu paylaşır. Hepsi yoksulun kazancının sınırlı ve kırılgan oluşunu anlatır.