Anlamı
daha önce iyi bir durumda olan kişi bu konumunu kaybettiğinde uygun olmayan, yersiz davranışlarda bulunur.
Detaylı Açıklama
Fukaranın düşkünü, beyaz giyer kış günü atasözü, daha önce iyi durumda olan ama sonradan düşen kişinin şartına uygun olmayan, yersiz ve ölçüsüz davranışlar sergilediğini anlatır. Buradaki beyaz giysi, kış günü için uygun olmayan gösterişli ve dikkatsiz tercihi simgeler. Atasözünün gücü, düşüş yaşayan insanın gerçeği kabul etmekte zorlanmasını tek sahneyle anlatabilmesindedir. İnsan eski alışkanlığını sürdürmek ister, ama şartlar buna uygun değildir. Bu yüzden söz, hem ekonomik düşüş hem de duruma göre davranamama eleştirisi taşır. Yersiz gösterişi ve gerçeklikle bağın kopmasını anlatan sert ama çok canlı bir atasözüdür. Düşüşü kabullenemeyen ruh hâli burada açıkça eleştirilir. Atasözü bu nedenle, hâline uygun davranmayı öğütleyen keskin bir uyarı gibi işler.
Örnek Cümleler
- Borca batmış hâlde hâlâ şatafat peşinde koşunca herkes fukaranın düşkünü, beyaz giyer kış günü dedi.
- Geliri azaldığı hâlde inadına savurgan davranması tam fukaranın düşkünü, beyaz giyer kış günü hâliydi.
- Kendi durumunu görmeden gösterişe kalkınca bu tavra fukaranın düşkünü, beyaz giyer kış günü diye karşı çıktılar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kış gününde beyaz giyme görüntüsü, şartla davranış arasındaki uygunsuzluğu simgeler. Söz, kişinin gerçek durumuna göre değil eski hevesine göre hareket ettiğini anlatır. Uygunsuzluk bu yüzden hem komik hem de eleştirel görünür.
Temelinde düşüş yaşayan kişinin ölçüsüz tavrı vardır; bu yüzden yalnız parasızlık değil, şart değiştiği hâlde davranışını değiştirememe durumları için de söylenebilir. Esas eleştiri, gerçekliği görmemeye yöneliktir.
Öteki atasözleri daha çok yoksulun talihsizliğini ve az kazancını anlatır. Bu söz ise doğrudan, düşen kişinin hâline uymayan ve biraz da komik duran davranışını eleştirir.