Anlamı
talih, fakire hiç gülmez; aynı sermaye zengine daha çok, fakire daha az gelir getirir.
Detaylı Açıklama
Fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar atasözü, fakirin kazancının seyrek, yavaş ve bereketsiz olduğunu anlatır. Buradaki tavuk geçim aracını, yumurtlamak ise küçük gelirlerin zamanla gelişini temsil eder. Ancak sözün acısı, bu gelişin bol ve düzenli değil, tek tek ve yavaş olmasıdır. Atasözünün gücü, yoksul insanın emek verse bile karşılığını kolay alamadığını çok somut bir görüntüyle dile getirmesindedir. Aynı imkân varlıklı kimsenin elinde daha büyük sonuca dönüşebilirken, yoksulda kısmet sınırlı kalır. Bu nedenle söz, talihsizlik, darlık ve düşük verim konuşmalarında çok güçlü durur. Fakirin kazancının azar azar geldiğini anlatan yerleşik bir atasözüdür. Bu yavaşlık, yoksulun sabrını da sürekli sınar. Böylece atasözü, emek ile sonuç arasındaki adaletsiz mesafeyi de sezdirir.
Örnek Cümleler
- Aylardır çalışıyor ama gelir yine de fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar misali geliyor.
- Dükkân açtı ama kazanç öyle yavaş arttı ki herkes fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar dedi.
- Emeğinin karşılığını bu kadar gecikmeli alınca bu hâli fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar sözüyle anlattı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü tek tek yumurtlamak görüntüsü, kazancın toplu ve bereketli değil, azar azar ve gecikmeli geldiğini anlatır. Bu yüzden yoksulun emeği ile sonucu arasındaki mesafe büyür.
Gelirin çok yavaş arttığı, emeğin karşılığının gecikmeli geldiği ve küçük sermayenin güç bela döndüğü durumlarda sık söylenir. Ortak tema, bereketin dar olmasıdır. Söz, emekle sonuç arasındaki gecikmeyi de özellikle hissettirir.
İki atasözü de fakirin kısmetinin sınırlı oluşunu anlatır. Biri seyrekliği öne çıkarırken, öteki daha genel biçimde yoksulun aynı imkândan az verim almasını vurgular. Böylece biri hız, biri bereket yönünü ağırlaştırır.