Anlamı
' gerçekte iyi olmadığı hâlde iyi gibi görünen kimseler için kullanılan bir söz' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Gece silahlı, gündüz külahlı sözü, dış görünüşüyle güven veren ama gerçekte sinsi, tehlikeli ya da güvenilmez olan kimseleri anlatmak için kullanılır. Deyimdeki karşıtlık, kişinin iki farklı yüz taşıdığı düşüncesini kuvvetlendirir. Gece silahlı ifadesi gizli tehdit ve saldırganlık çağrıştırırken, gündüz külahlı kısmı ise uslu, masum ya da düzgün görünme çabasını ima eder. Böylece deyim, insanın görünen yüzüyle sakladığı niyeti arasındaki farkı öne çıkarır. Daha çok ikiyüzlü, fırsatçı, sinsice davranan ya da duruma göre kılık değiştiren kişiler için söylenir. Sözün etkisi, kısa biçimde hem korku hem güvensizlik uyandırmasından gelir. Kısacası bu ifade, gündüz vakti zararsız görünse de fırsat bulunca kötülük yapabilecek kişilere karşı dikkatli olunması gerektiğini anlatır.
Örnek Cümleler
- Mahalleli onu tam gece silahlı, gündüz külahlı biri diye anardı.
- Yüzüne gülen adamın gece silahlı, gündüz külahlı çıktığını geç anladık.
- Böyle gece silahlı, gündüz külahlı insanlara asla sır verilmez doğrusu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Karşıtlık, kişinin bir yüzünü gizleyip başka bir yüzünü göstermesini anlatır. Yani dışarıdan sakin ve düzgün görünen birinin içte tehdit taşıdığı düşüncesi özellikle vurgulanır Bu anlam günlük kullanımda da açıkça korunur.
İkiyüzlü, fırsatçı, sinsi ve menfaatine göre tavır değiştiren kişiler için uygun düşer. Çünkü bu tiplerde görünen hâl ile gerçek niyet arasında açık bir mesafe vardır.
Çünkü sıradan samimiyetsizliği değil, gizli tehlike ihtimalini de düşündürür. Bu yüzden yalnız eleştiri değil, uzak durma ve ciddi tedbir çağrısı da taşır Bu anlam günlük kullanımda da açıkça korunur.