Anlamı
derme çatma yapılan (yapı).
Detaylı Açıklama
Gecekondu gibi deyimi, derme çatma, aceleyle, plansız ve estetikten uzak biçimde yapılmış şeyleri anlatmak için kullanılır. Asıl çıkış noktası, kısa sürede ve gerekli düzen kurulmadan yapılan yapılardır; fakat söz zamanla evden kıyafete, yazıdan düzene kadar birçok alana yayılmıştır. Bir işte sağlamlık, ölçü ve özen eksikse ona gecekondu gibi denebilir. Bu kullanımda hem biçim bozukluğu hem de kalıcılık şüphesi vardır. Yani yalnız çirkinlik değil, dayanıksızlık da sezdirilir. Deyim bu yüzden çoğu zaman eleştirel bir tonda duyulur. Kısacası bir şeyin aceleye getirildiğini, düzgün bir temel üzerine kurulmadığını ve özenli görünmediğini anlatan canlı bir benzetmedir. Konuşma dilinde kestirme ama sert bir değerlendirme görevi görür.
Örnek Cümleler
- Masanın üstüne kurduğu düzen resmen gecekondu gibi duruyordu bugün burada.
- Bu dosya sistemi gecekondu gibi olmuş, hiçbir şey yerli yerinde değil.
- Aceleyle kurulan sahne gecekondu gibi görünmesine rağmen açılış yine yapıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yapıdan çıkmış olsa da yalnız bina için kullanılmaz. Plansız, derme çatma ve acele kurulmuş her düzen, her iş ya da görünüş için rahatça söylenebilir.
Çünkü gecekondu benzetmesinde kısa sürede, tam ölçü kurulmadan yapılan bir şey fikri vardır. Bu da görünüş bozukluğuyla birlikte sağlamlık ve kalıcılık kuşkusunu açıkça çağırır Bu anlam günlük kullanımda da açıkça korunur.
Ev düzeni, ofis yerleşimi, sahne kurulumları, dosya sistemi, plansız yazılar ve acele hazırlanmış organizasyonlar için çok doğal kullanılır. Çünkü hepsinde derme çatmalık ve özensizlik açıkça görülebilir.