Anlamı
söz dinlememek.
Detaylı Açıklama
Gem almamak, söz dinlememek, dizginlenmemek, baskı ya da yönlendirmeye boyun eğmemek anlamına gelir. Asıl çıkış noktası at terbiyesidir; fakat günlük dilde insanın hırçın ve başına buyruk davranışlarını anlatmak için de güçlü biçimde kullanılır. Deyimde öne çıkan duygu, kontrol dışına taşmadır. Bir kişi uyarılara kulak asmıyor, her şeye karşı koyuyor ve sınır tanımıyorsa gem almıyor denir. Söz çoğu zaman eleştirel ya da kaygılı bir tonda duyulur. Kısacası gem almamak, terbiye ve yönlendirmeye direnmenin, hırçınlığın ve kontrol kabul etmemenin köklü bir anlatımıdır. Böylece deyim, yalnız inadı değil, çevresine zarar verecek ölçüde taşan kontrolsüzlüğü de sert biçimde görünür kılar. Bu sert ton, deyimin uyarı gücünü daha da artırır.
Örnek Cümleler
- Çocuk son günlerde hiçbir söz gem almamak derecesinde inatçı ve sert davranıyordu.
- Bu at daha yeni ama şimdiden gem almamak huyu gösteriyor.
- Öfkesi kabarınca adam resmen gem almamak noktasına gelip herkesi yoruyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü söz, yalnız inadı değil, uyarı ve yönlendirmeyi tümden reddetmeyi anlatır. Bu da çevre için tehlike ya da zorluk doğurabilecek bir taşkınlık hissi verir. Bu ek anlam, deyimin sert ve uyarıcı tonunu daha görünür yapar.
Atın gem kabul etmemesi, yani dizginlenememesi fikri zamanla insan davranışlarına aktarılmıştır. Böylece söz dinlemeyen, sınır tanımayan kişiler için de kullanılır olmuştur. Bu ek anlam, deyimin sert ve uyarıcı tonunu daha görünür yapar.
Atasözü, bu hırçınlığın sonuç doğuracağını söyler. Gem almamak davranışın kendisini, öteki söz ise o davranışın sonunda görülecek ağır zararı öne çıkarır. Bu ek anlam, deyimin sert ve uyarıcı tonunu daha görünür yapar.