Anlamı
susturmak, söyletmemek.
Detaylı Açıklama
Gem vurmak, birini susturmak, sesini kısmak ya da konuşmasını engellemek anlamına gelir. Asıl çağrışımı atın ağzına gem vurulmasıdır; yani yön veren ve sınır çizen bir baskı aracı düşünülür. Bu yüzden deyim, yalnız susma değil, dışarıdan bastırılma duygusu taşır. Bir kişinin sözü kesiliyor, üstüne baskı kuruluyor ya da kendini rahatça ifade etmesi engelleniyorsa ona gem vurulmuş olur. Bu yönüyle hem otorite ilişkilerinde hem aile içinde hem de siyasal baskı anlatılarında güçlü karşılık bulur. Kısacası gem vurmak, sesi kesilen ya da hareket alanı daraltılan kişinin durumunu sert ve etkili biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir. Bu yüzden deyim, özgürce konuşma imkânının daraltıldığı her yerde kolayca mecaz anlam kazanır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda ona sürekli gem vurmak isteyince herkes durumdan rahatsız oldu.
- Çocuk konuşmaya başlayınca büyükler hemen gem vurmak peşine düşerek susturdu.
- Yazara gem vurmak isteyen baskılar onu daha da hırslandırıp keskinleştirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gem vurmakta susmanın gönüllü değil, dışarıdan zorlanan bir yanı vardır. Söz bu yüzden ifade özgürlüğünün daraltıldığı hissini güçlü biçimde taşır. Böylece baskının anlık değil hissedilen bir susturma etkisi olduğu anlaşılır.
Aile içi susturma, iş yerinde söz kesme, siyasette baskı kurma ve topluluk içinde birini geri çekmeye zorlama durumlarında daha doğal kullanılır. Çünkü hepsinde dış baskı belirgindir.
Gemini kısmak baskıyı artırma sürecini anlatır; gem vurmak ise doğrudan susturma ve kontrol altına alma eylemini öne çıkarır. Biri artış, öteki uygulama tarafıdır. Böylece baskının anlık değil hissedilen bir susturma etkisi olduğu anlaşılır.