Anlamı
üzülerek derinden soluk almak:
'Birdenbire sustu ve göğüs geçirdi, hüzün, dertlenme derecesini bulmuştu.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Göğüs geçirmek deyimi, insanın derin bir üzüntü, dert ya da iç sıkıntısı içinde istemsizce derin soluk alıp vermesini anlatır. Bu, sıradan bir nefes alış değildir; içte birikmiş kederin bedene yansıyan sessiz belirtisidir. Kişi çoğu zaman konuşmayı keser, içine döner ve ardından göğüs geçirir. Bu yüzden deyim, dışa vurulmayan ama hissedilen hüzün anlarında çok etkili durur. Ağlamanın hemen öncesi ya da sonrasında, pişmanlık, dert, özlem ve çaresizlik anlatırken doğal biçimde kullanılır. Kısacası göğüs geçirmek, iç sıkıntısının ve derin üzüntünün sözden önce nefese yansıyan sessiz ifadesini anlatan etkili bir deyimdir. Sessizliğin içinde duyulan bu nefes, duygunun ağırlığını daha da belirginleştirir ve anı ağırlaştırır.
Örnek Cümleler
- Eski mektubu okuyunca bir süre sustu, sonra derinden göğüs geçirdi.
- Babası anılınca yaşlı kadın pencereye dönüp sessizce göğüs geçirdi orada.
- Cevap veremeyince başını eğdi, uzun uzun göğüs geçirdi o anda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bazı üzüntüler doğrudan cümleye dökülemez; önce bedende hissedilir. Göğüs geçirmek, tam da bu ağır duygunun nefes üzerinden kendini açıkça belli ettiği sessiz anı anlatır.
Ağlamak daha açık ve belirgin bir dışa vurumdur. Göğüs geçirmek ise çoğu zaman ağlamadan önce ya da onun yerine geçen, daha içe dönük ve bastırılmış bir hüzün belirtisidir.
Özlem, pişmanlık, dert, çaresizlik ve derin hüzün bu deyimle çok iyi örtüşür. Çünkü bunların hepsi insanın içini sıkıştıran ve sesi iyice kısan çok güçlü duygulardır.