Anlamı
bir kimseyi, olayı veya şeyi abartmak:
'Bir zamanlar gözünde büyüttüğü adama bir nevi minnet borcu edası olmalıydı bu.' -O. Aysu.
Detaylı Açıklama
Gözünde büyütmek deyimi, bir kimseyi, olayı ya da işi olduğundan daha büyük, daha önemli, daha güçlü veya daha erişilmez görmek anlamında kullanılır. Burada büyüme gerçek ölçüde değil, insanın zihninde gerçekleşir. Kişi bazen karşısındakini gereğinden fazla yüceltir, bazen bir işi başlamadan kocaman bir yük gibi tasarlar, bazen de bir meseleyi abarttıkça abartır. Bu yüzden söz, yalnız yanlış değerlendirmeyi değil, o değerlendirmenin kişiyi nasıl etkilediğini de anlatır. Aşırı saygı, çekinme, korku, hayranlık ya da deneyimsizlik bu abartıyı besleyebilir. İnsan gözünde büyüttüğü şey karşısında daha çabuk ezilir veya geri durur. Kısacası gözünde büyütmek, gerçeği olduğundan fazla gösteren zihinsel abartıyı ve onun doğurduğu çekingenliği anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yeni müdürü gözünde büyüttüğü için ilk gün onunla rahat konuşamadı.
- Bu işi gözünde büyütme, birlikte oturur kısa sürede çözeriz şimdi.
- Çocuk, rakibini gözünde büyüttükçe maça daha gergin çıkıyordu bugün iyice.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, anlatılabilir. Çünkü deyimin merkezinde sebep değil, ölçüsüz büyütme vardır; kişi bazen korktuğu için, bazen de fazla hayran olduğu için karşısındakini gerçek boyutunun üstüne çıkarır.
Gözünde büyümek daha çok bir şeyin öyle görünmesini anlatır. Gözünde büyütmek ise kişinin zihninde bunu bizzat kurduğunu ve abartıda kendi payının daha belirgin olduğunu düşündürür.
En çok özgüven kaybına, gereksiz ertelemeye ve karşısındakini olduğundan fazla üstün sanmaya yol açar. İnsan meseleyi gözünde büyüttükçe sade çözümleri bile geç fark etmeye başlar.