Anlamı
1) erkek, evlenmek:
'Kostüm yeni, potinler yeni, gömlek yeni. Güveyi mi giriyorsun çapkın?' -P. Safa. 2) iç güveyisi girmek.
Detaylı Açıklama
Güveyi girmek deyimi, bir erkeğin evlenmesi ya da bağlama göre iç güveyisi olarak gelin evine yerleşmesi anlamında kullanılır. Eski kullanımlarda özellikle düğün hazırlıkları, giyim kuşam ve erkek tarafının yeni bir hayata adım atması bu sözle anlatılır. Deyimin içinde yalnız nikâh bilgisi değil, toplumsal bir statü değişikliği de vardır; çünkü kişi bekârlıktan evlilik düzenine geçmektedir. Bu nedenle söz, düğün günü, hazırlık telaşı, yeni kıyafetler ve çevrenin şakalaşmalarıyla birlikte çok doğal duyulur. İç güveyisi anlamında ise damadın yerleşim düzenine dair daha özel bir kullanım kazanır. Kısacası güveyi girmek, erkeğin evlenme eşiğini geçtiğini anlatan, eski aile ve düğün düzeninin kokusunu taşıyan yerleşik bir deyimdir. Böylece kişisel bir karar, toplumsal rol değişimiyle birlikte görünür hâle gelir.
Örnek Cümleler
- Yeni elbiseleri görünce herkes ona güveyi girmek mi istiyorsun diye takıldı.
- Mahallede bu ay iki genç daha güveyi girecek diye konuşuluyordu.
- Ailesi razı olunca sonunda sevdiği kıza güveyi girmeye karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü içinde düğün havası, hazırlık telaşı ve toplumsal geçiş duygusu vardır. Böylece söz, sade bir nikâh bilgisinden çıkıp çevresi olan canlı bir hayat sahnesine dönüşür.
Bağlamda erkeğin gelin evine yerleşmesi ya da orada yaşamaya başlaması vurgulanıyorsa iç güveyisi anlamı öne çıkar. Düğün ve evlenme genel çerçevesi baskınsa ilk anlam daha doğal anlaşılır.
Çünkü söz, geleneksel düğün düzeni ve aile yapısıyla sıkı bağ taşır. Bu nedenle eski romanlarda, mahalle hayatını anlatan metinlerde ve sözlü dilde bugüne göre daha sık karşımıza çıkar.