Anlamı
bir topluluğun keyfini kaçırmak:
'Şirket kurulalı beri Nihat kadar ticarethanenin havasını bozan bir memur gelmemişti.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Havayı bozmak deyimi, bir topluluğun keyfini kaçırmak, ortamın huzurunu dağıtmak ve insanların arasındaki uyumu gerginliğe çevirmek anlamında kullanılır. Buradaki hava, gerçek meteorolojik durum değil, toplantının, sohbetin ya da birlikte bulunulan anın genel ruhudur. Bir kişinin sert sözü, uygunsuz davranışı ya da yersiz çıkışı bu olumlu akışı bir anda bozabilir. Bu yüzden deyim, sosyal ilişkilerdeki ince dengeyi anlatmak bakımından çok işlevlidir. Cümlede geçtiğinde, önceden rahat olan atmosferin tatsız bir hâl aldığı anlaşılır. Kısacası havayı bozmak, toplu bir ortamın tadını kaçıran söz ve davranışları anlatan yerleşik, etkili, hafif sitemli, sosyal dengelere duyarlı ve kırılgan bir deyimdir. Bu nedenle toplu ortamlarda ince davranış uyarısı da taşır.
Örnek Cümleler
- Tam herkes neşeliyken yaptığı çıkış bir anda havayı bozdu yine.
- Yersiz eleştirileriyle masadaki sıcak havayı bozmakta hiç gecikmedi orada bile.
- Şakası sert kaçınca havayı bozmak istemediğini sonra söyleyip durdu yine.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ortak ortamın tadı tek bir kişinin sözüyle bile değişebilir. Deyim, bireysel davranışın toplu ruh hâli üzerindeki etkisini kısa ama çok anlaşılır biçimde görünür kılar ve toplu dengenin hassaslığını sezdirir.
Hava bozmak daha çok gerçek hava durumunun kötüleşmesini anlatır. Havayı bozmak ise insanların bulunduğu sosyal ortamın huzur ve uyumunun bozulmasına yönelmiş mecaz bir kullanımdır ve ilişki düzleminde işler.
Yersiz sertlik, alay, kırıcı şaka, küçümseme, yüksek sesli tartışma ve uygunsuz eleştiriler bu deyimle anılır. Çünkü bunlar neşeli ya da sakin bir ortamı kısa sürede tatsızlaştırır.