Anlamı
işi yapmaktan çekindiği hâlde yine de yapar.
Detaylı Açıklama
Hem kaçar hem davul çalar atasözü, bir kişinin bir işi yapmaktan çekinir gibi görünse de yine de o işin içinde yer aldığını anlatır. Bu sözde davranışın çelişkili görünümü öne çıkar. Kişi bir yandan uzak durmak, sorumluluk almamak ya da geri çekilmek ister; öte yandan ilgisini, hevesini ya da katılımını tamamen kesemez. Böylece kaçınma ile katılma aynı davranışta birleşir. Atasözü, özellikle ikircikli tavırlar, gösterişli çekingenlikler ve kendini geri planda tutar gibi yapıp yine sahnede kalma durumları için çok uygundur. Söylenişi hafif alay da taşır. Kısacası hem kaçar hem davul çalar, bir işi istemez gibi görünüp yine de ondan vazgeçemeyen çelişkili tavrı anlatan güçlü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Toplantıya gelmek istemediğini söyleyip yine de söz alan adama hem kaçar hem davul çalar dediler.
- Sahneye çıkmam diyor ama prova boyunca ortadan kaybolmuyor; tam hem kaçar hem davul çalar hâli.
- Bu işe karışmam deyip her ayrıntıya müdahale etmesi hem kaçar hem davul çalar sözünü doğruladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kaçmak ile davul çalmak aynı anda bir araya gelince, kişinin hem geri durur gibi görünmesi hem de işin tam içinde kalması çarpıcı bir karşıtlıkla anlatılmış olur.
Söz, kişinin samimiyetsiz ya da ikircikli tavrını ortaya serer. Bu yüzden yalnız tanımlamaz; biraz da onun davranışındaki tutarsızlığı gülümseten bir eleştiriyle görünür kılar.
Çekingen görünerek dikkat çekmek isteyen, sorumluluk almaz gibi yapıp etkiden vazgeçmeyen ve geri durduğu hâlde müdahaleyi sürdüren kişiler için doğal duyulur. Bu tip kolay tanınır.