Anlamı
1) şiddetini yenmek, yatışmak: Fırtına hızını aldı. 2) yavaşlamak, hızını yitirmek.
Detaylı Açıklama
Hızını almak, ilk anda güçlü ve sert görünen bir şeyin zamanla yatışması, şiddetini kaybetmesi veya yavaşlaması anlamına gelir. Bu kullanım hem doğa olayları hem de insan davranışları için uygundur. Fırtına, yağmur, öfke, tartışma ya da bir işin başlangıçtaki sert temposu sonradan hızını alabilir. Buradaki temel düşünce, taşkınlığın ve yoğunluğun giderek düşmesidir. Bu yüzden deyim, yalnız fiziksel hız kaybını değil, duygusal veya toplumsal gerginliğin sönmesini de anlatabilir. Günlük dilde rahatlatıcı ve dengeleyici bir ton taşır. Başlangıçta kontrolü zor görünen şeylerin zamanla doğal bir yatışma sürecine girdiğini düşündürür. Böylece taşkınlığın kırılması ve sert etkinin azalması fikrini anlatan işlevli bir deyim olarak öne çıkar.
Örnek Cümleler
- Gece boyunca esen rüzgâr sabaha doğru hızını almak başladı sonunda.
- Tartışma biraz sonra hızını almak ve yerini sessizliğe bırakmak zorunda kaldı.
- İlk telaş geçince kalabalığın coşkusu da yavaş yavaş hızını aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hızını almak, güçlü başlayan bir hareketin, etkinin veya duygunun zamanla yatışmasını anlatır. İlk sertliğin düşmesi ve durumun dengeye yaklaşması temel fikirdir; söz, şiddetten sükûnete geçişi belirgin biçimde duyurur.
Hayır, yalnız fiziksel hız için kullanılmaz. Fırtına, tartışma, öfke ya da kalabalık coşkusu gibi taşkın süreçlerin sonradan yatışması için de söylenebilir; bu yönüyle oldukça geniş bir kullanım alanı vardır.
Genellikle yatıştırıcı ve rahatlatıcı bir tonda duyulur. Çünkü söz, başlangıçtaki sertliğin azaldığını ve işlerin daha yönetilebilir hâle geldiğini bildirir; karşı tarafa da biraz ferahlık verir.