Anlamı
gereği yokken başkasının sevincine katılanlar için söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Horoz evlenir, tavuk tellenir sözü, asıl ilgilisi olmadığı hâlde başkasının işi, sevinci ya da gösterişi üzerinden kendine pay çıkaran kişiler için söylenen alaycı bir atasözüdür. Sözdeki mizah, başkasının düğününde ya da mutluluğunda kendine gereksiz yere rol biçen kişilerin durumu üzerinden kurulur. Burada eleştirilen şey sevinç paylaşmak değil, gereği yokken öne atılmak ve ortada asıl payı yokken gösterişe katılmaktır. Bu yüzden atasözü özellikle düğün, kutlama, başarı ve aile işleri gibi alanlarda, fazladan heves gösterenler için kullanılır. İçinde hafif iğneleme ve toplumsal gözlem vardır. Kişi gerçekten ilgili olmadığı hâlde işi kendi üstüne alıyorsa ya da görünür olmaya çalışıyorsa bu söz yerini bulur. Böylece yersiz ortaklık arzusunu mizahlı bir biçimde açığa çıkaran canlı bir atasözü ortaya çıkar.
Örnek Cümleler
- Daha davet edilmeden süslenip ortaya çıktı; horoz evlenir, tavuk tellenir dediler.
- Başkasının terfisinde en çok o sevindi, horoz evlenir, tavuk tellenir misali.
- Komşunun düğününde herkesten çok koşturunca aklıma horoz evlenir, tavuk tellenir geldi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözü, asıl ilgilisi olmadığı hâlde başkasının sevinci, işi ya da gösterişi üzerinden kendine rol çıkaran kişileri alaycı biçimde eleştirir. Gereksiz öne çıkma vurgulanır. Yersiz öne çıkma eleştirilir.
Çünkü düğün ve süslenme görüntüsü üzerinden, ilgisiz birinin kendini işin merkezine koyması abartılı ve komik bir tablo hâlinde anlatılır. İğneleyici bir neşe taşır. Gülümseten eleştiri gücü buradadır.
Düğün, kutlama, terfi, aile işi veya başkasının başarısı gibi durumlarda, ilgisiz kişilerin gereksiz coşku ve gösteriş sergilediği anlarda söylenir. Toplumsal gözlem yönü de kuvvetlidir. Yersizlik açıkça görünür.