Anlamı
1) hülleyi gerçekleştirmek; 2) bir işte geçici çözüm için hileye başvurmak.
Detaylı Açıklama
Hülle yapmak, ilk anlamında dinî-hukukî bir uygulamayı yerine getirmeyi; ikinci ve daha yaygın mecaz anlamında ise bir işi kuralına uygunmuş gibi göstermek için geçici, dolambaçlı ve çoğu zaman hileli bir yol bulmayı anlatır. Günlük dilde en çok bu ikinci anlamı öne çıkar. Deyim, bir engeli aşmak için esaslı çözüm yerine biçimsel ve geçici bir yol aranmasını eleştirir. Bu nedenle mevzuat, bürokrasi, ticaret veya kişisel ilişkilerde görünüşte çözülmüş ama özde sorunlu düzenlemeler için kullanılır. İçinde pratik zekâdan çok, kuralı dolanma duygusu vardır. Bu yüzden olumlu bir ton taşımaz. Böylece asıl problemi çözmeden, yalnız görüntüyü kurtarmaya yönelik geçici manevraları anlatan eleştirel ve yerleşik bir deyim olarak dikkat çeker.
Örnek Cümleler
- Sorunu çözmek yerine yine bir yol bulup hülle yapmak peşine düştüler.
- Bu atama açıkça hülle yapmak sayıldığı için herkes tepki gösterdi.
- Kuralı dolanmak için hülle yapmak artık kimsenin gözünden kaçmıyor burada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hülle yapmak, asıl sorunu çözmeden, kuralı dolanarak veya görünüşü kurtararak geçici bir çıkış yolu bulmayı anlatır. Eleştirel bir anlam taşır. Geçicilik yönü özellikle önemlidir. Kural aşımı sezdirir.
Çünkü amaç kalıcı ve dürüst çözüm üretmek değil, biçimsel olarak engeli aşmaktır. Bu yüzden içinde hile, dolanma ve samimiyetsizlik duygusu bulunur. Çözüm değil dolanma baskındır.
Bürokrasi, mevzuat, ticaret, atama düzenleri ve ilişki sorunlarında, gerçek çözüm yerine geçici manevra yapıldığında sık kullanılır. Kural aşımı hissi baskındır. Meşruiyet şüphesi uyandırır. Etik sorun hissi de doğurur.