Anlamı
ishal olmak.
Detaylı Açıklama
İçi sürmek deyimi, ishal olmak, karın ağrısıyla birlikte sık sık tuvalete gitme ihtiyacı duymak anlamında kullanılır. Fiziksel bir rahatsızlığı doğrudan anlatan somut bir deyimdir. 'Sürmek' fiili burada akışkanlığı, durdurulamayan bir hareketi ifade eder; midenin içindekiler kontrol edilemez biçimde aşağıya doğru sürer, ilerler. Bozuk yiyecek, mikrobik enfeksiyon, stres veya soğuk algınlığı bu duruma yol açabilir. Deyim, özellikle halk dilinde ve kırsal kesimde doğrudan 'ishal' demek yerine tercih edilen daha yumuşak ve konuşma diline yakın bir ifadedir. Çocuklar için de anneler tarafından sıkça kullanılır: 'çocuğun içi sürüyor' demek, doktora gitmek gerektiğinin işaretidir. Tıbbi terimden kaçınan günlük anlatım, bu deyimi canlı tutmaktadır ve özellikle yaşlı neslin dilinde doğal biçimde yaşar.
Örnek Cümleler
- Akşam yediği yemekten sonra sabaha kadar içi sürdü, hiç uyuyamadı.
- Çocuğun içi sürünce annesi hemen doktora götürdü, bozuk su içmişti.
- Bayramda herkeste aynı şikâyet vardı, bir salgın çıkmış, herkesin içi sürüyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Halk dilinde tıbbi terimleri doğrudan söylemek kaba veya çok teknik bulunabilir. 'İçi sürmek' aynı durumu daha yumuşak, daha günlük ve daha az mahrem biçimde ifade eder. Özellikle sofra başında veya karma ortamlarda doğrudan 'ishal' demek yerine bu dolaylı ifade tercih edilir.
'Sürmek' burada kontrol edilemeyen bir akışı, durdurulamayan bir hareketi ifade eder. Midenin içeriği normal sürecini beklemeden hızla ilerler ve kişiyi sık sık tuvalete gitmek zorunda bırakır. Bu fiil, durumun kontrolsüzlüğünü ve sürekliliğini etkili biçimde aktarır.
Hayır, neredeyse tamamen fiziksel anlamda kullanılır. Mecazi bir boyut kazanmamıştır çünkü anlattığı durum zaten çok somut ve spesifiktir. Başka bir alana taşınması dil içinde doğal bir yol bulmamıştır; deyim, sindirim sistemi rahatsızlığının günlük dildeki karşılığı olarak sınırlı kalmıştır.