Anlamı
alay bir çarpma, vurma sonucu boylu boyunca serilmek.
Detaylı Açıklama
İki seksen uzanmak deyimi, ani bir çarpma, vurma, kayma ya da sarsıntı sonucu insanın boylu boyunca yere serilmesini anlatır. Bu sözde, bedenin tam boyuyla yere uzanması göz önüne getirilir; bu yüzden anlatım çok canlıdır. Deyim bazen gerçek düşme hâli için, bazen de beklenmedik bir darbeyle perişan olmayı abartılı biçimde anlatmak için kullanılır. Cümlede geçtiğinde hız, şaşkınlık ve küçük düşürücü bir an etkisi birlikte hissedilir. Çoğu kullanımda hafif mizah ya da alay da eşlik edebilir. Böylece söz, sıradan “düşmek” fiilinden daha güçlü bir sahne kurar. Kısacası iki seksen uzanmak, bir çarpma ya da dengesizlik sonucu insanın boylu boyunca yere serilmesini çok canlı biçimde anlatan yaygın bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Islak mermerde kayınca herkesin gözü önünde iki seksen uzandı birden.
- Topa vurayım derken çamura basıp iki seksen uzanması herkesi güldürdü.
- Kapı eşiğine takılan çocuk avluda iki seksen uzanıp kaldı bir süre.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanın tüm boyuyla yere serilişini sayısal bir uzunluk duygusuyla birleştirir. Böylece düşmenin ani ve komik ya da acı verici etkisi göz önünde açıkça canlanır.
Hayır, gerçek bir düşme ya da çarpma için nötr biçimde de kullanılabilir. Ancak birçok örnekte beklenmedik durumu abarttığı için hafif mizah veya alay da taşır.
Kayma, sendeleme, çarpılma, darbe alma veya dengesini yitirip yere serilme anlarında daha sık, canlı, doğrudan, etkili, net, sert, açık, güçlü, somut ve çarpıcı biçimde duyulur.