Anlamı
başıboş kalmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin denetimden çıkmasını, başıboş kalmasını ya da artık kendisini tutan sınırların ortadan kalkmasını anlatır. Günlük dilde çoğu zaman kontrolsüz davranan, ortalıkta ölçüsüzce dolaşan veya belli bir düzenin dışına taşan kişiler için kullanılır. Bazen çocuklar, bazen hayvanlar, bazen de sorumluluk duygusunu kaybetmiş yetişkinler için söylenebilir. Deyimin içinde serbest kalma kadar düzensizlik ve kontrol kaybı da vardır. Bu yüzden çoğunlukla eleştirel bir çağrışım taşır. Bir kimsenin artık söze, kurala veya otoriteye aldırmadan hareket ettiğini anlatırken oldukça etkili olur. Türkçede ölçüsüz serbestlik, başıboşluk ve denetimsizlik duygusunu güçlü biçimde veren yaygın deyimlerden biridir. Özellikle bir davranışın artık çizgiyi aştığını ve ortada toparlanması gereken bir durum bulunduğunu ima etmek için kullanılır.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu yine ipini koparmış, mahalle çalkalandı.
- Patron şehir dışına gidince ekipten bazıları ipini koparmış gibi davrandı.
- Mahallede başıboş gezen köpekler ipini koparmış sanılıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, hem insanlar hem hayvanlar hem de kontrolsüz hâle gelen durumlar için kullanılabilir. Zamanla denetimden çıkan, kuralsız davranan insanlar için de kullanılır hâle gelmiştir.
Genellikle hayır; daha çok denetimsizlik, ölçüsüzlük ve başıboşluk hissi verir. Bu deyim, bir kişinin denetimden çıkmasını, başıboş kalmasını ya da artık kendisini tutan sınırların ortadan kalkmasını anlatır.
Kural tanımayan davranışlar, gevşeyen disiplin ortamları ve kontrol dışına çıkan kişiler anlatılırken sık duyulur. Bazen çocuklar, bazen hayvanlar, bazen de sorumluluk duygusunu kaybetmiş yetişkinler için söylenebilir.