Anlamı
kişi durumunun gereklerine aykırı taşkınlıklarda bulunursa artık düşecek demektir.
Detaylı Açıklama
Karınca, zevali gelince kanatlanır atasözü, kişinin durumunun gereklerine aykırı taşkınlıklarda bulunursa artık düşüşünün yakın olduğunu ifade eder. Karıncaların üreme döneminde kanat çıkarması doğal bir süreçtir; ancak kanatlanma aynı zamanda karıncanın ömrünün sonuna yaklaştığının da işaretidir. Bu doğa gözleminden yola çıkan atasözü, haddini bilmeyen ve gücünün üstünde işlere kalkışan insanları uyarır. Zeval sözcüğü Arapça kökenli olup batış, çöküş ve son anlamlarını taşır. Mütevazı konumunu bırakıp büyüklenmeye başlayan kişinin bu taşkınlığının felaketle sonuçlanacağı öğütlenir. Atasözü tevazunun ve sınırını bilmenin önemini vurgular. Türk halk bilgeliğinin doğa gözlemlerinden derin anlamlar çıkarma becerisinin güçlü bir örneğidir. Kibir ve gösteriş eleştirisinin yapıldığı bu söz, alçakgönüllülüğü öğütler.
Örnek Cümleler
- Küçük bir başarıyla havaya girince karınca zevali gelince kanatlanır dediler.
- Karınca zevali gelince kanatlanır derler, haddini bil yoksa sonun kötü olur.
- Lüks harcamalar yapmaya başlayınca karınca zevali gelince kanatlanır sözü akıllara geldi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, kişinin durumunun gereklerine aykırı taşkınlıklarda bulunması halinde düşüşünün yakın olduğunu ifade eder. Haddini bilmeyen ve gücünün üstünde işlere kalkışan insanların felaket yaşayacağını uyarır.
Zeval Arapça kökenli bir sözcük olup batış, çöküş ve son anlamlarını taşır. Atasözünde karıncanın kanatlanmasının onun sonunun yaklaştığının açık bir işareti olduğu bu sözcükle güçlü biçimde vurgulanır.
Karıncalar normalde kanatları olmayan küçük canlılardır. Üreme döneminde kanat çıkarmaları doğal bir süreç olmakla birlikte kanatlanma ömürlerinin sonuna yaklaştığının da işaretidir. Bu doğa gözlemi insanların taşkınlığına uyarlanmıştır.