Anlamı
sözleşmek:
'Dostumla da kavil kestim / Yalan çıktı ona küstüm' -Halk türküsü.
Detaylı Açıklama
Kavil kesmek deyimi, iki veya daha fazla kişinin bir konu üzerinde sözleşmesini, anlaşmasını ifade eder. Kavil sözcüğü Arapça kökenli olup söz verme ve anlaşma anlamı taşır. Kesmek fiili burada kesin bir karar vermeyi, bağlayıcı bir taahhütte bulunmayı çağrıştırır. Eski Türkçede ve halk edebiyatında sıkça karşılaşılan bu deyim günümüzde daha az kullanılmakla birlikte edebiyat metinlerinde ve halk türkülerinde yaşamaya devam eder. Anadolu kültüründe söz vermek kutsal sayıldığından kavil kesmek de ciddi bir bağlılık ifadesi olarak değer görür. Özellikle evlilik, ticaret ve dostluk gibi konularda karşılıklı söz verme durumlarında tercih edilir. Deyim, Türk toplumunun sözüne sadık kalma geleneğini yansıtan güçlü bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- İki köy arasında su paylaşımı için kavil kestiler ve anlaşmaya bağlı kaldılar.
- Dedelerimiz el sıkışarak kavil keserdi, yazılı sözleşmeye gerek duymazlardı.
- Arkadaşıyla birlikte yolculuk için kavil kesti ama son anda planlar değişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, iki veya daha fazla kişinin bir konu hakkında karşılıklı söz vererek anlaşmasını ifade eder. Kavil Arapça kökenli bir sözcük olup anlaşma ve söz verme anlamını taşır.
Günlük konuşmada kullanımı azalmış olmakla birlikte halk edebiyatında, türkülerde ve tarihî metinlerde hâlâ yaşayan bir deyimdir. Özellikle Anadolu'nun kırsal kesimlerinde duyulmaya devam eder. Çağdaş yaşamın farklı alanlarında da kolaylıkla uygulanabilir niteliktedir.
Kesmek fiili burada kesin karar vermek, bağlayıcı söz vermek anlamındadır. Tıpkı bir şeyi keserek geri dönüşü olmayan hâle getirmek gibi verilen sözün de kesinliğini ve bağlayıcılığını vurgular.