Anlamı
1) farklı işlerle aynı anda uğraşmaktan kötü durumda olmak:
'Kendini böyle sağa sola dağıttıkça tadına varılmaz bir mutluluk, esenlik duyuyordu' -Halikarnas Balıkçısı. 2) ne yaptığını bilmeyecek kadar içip kendinden geçmek:
'Onlar benim dostlarım, kendimi onların yanında dağıtmış olmam çok vahim değil.' -A. Kulin.
Detaylı Açıklama
Kendini dağıtmak deyimi, kişinin aynı anda birçok farklı işle uğraşmaktan perişan olmasını veya aşırı alkol tüketimi nedeniyle kontrolünü kaybetmesini ifade eder. Birinci anlamında kişi enerjisini, dikkatini ve zamanını farklı işlere böldüğü için hiçbirinde verimli olamaz ve sonunda hem fiziksel hem ruhsal olarak yıpranır. İkinci anlamında ise ne yaptığını bilmeyecek kadar içerek kendinden geçen bir durumu betimler. Deyim modern iş hayatında özellikle çok fazla sorumluluk üstlenen, hayır diyemeyen ve öncelik sıralaması yapamayan insanlar için sıklıkla kullanılır. Türk edebiyatında karakterlerin çalkantılı dönemlerini anlatmak için tercih edilir. Günlük dilde daha çok birinci anlamıyla yani çok işe aynı anda koşturmanın yarattığı yorgunluk ve dağınıklık bağlamında geçer.
Örnek Cümleler
- Hem işe hem okula koşturmaktan kendini iyice dağıttı, yorgunluktan hastalandı.
- Düğün hazırlıklarında kendini o kadar dağıttı ki törenden bir gün önce yatağa düştü.
- Arkadaşlarıyla çıktığı gecede kendini dağıtmış ve ertesi gün hiçbir şey hatırlamıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim iki farklı anlamda kullanılır: birçok işle aynı anda uğraşarak perişan olmak ve aşırı alkol nedeniyle kontrolünü kaybetmek. Her iki anlamda da kişinin normal düzeninden çıkması söz konusudur.
Aynı anda çok fazla sorumluluk üstlenip hiçbirinde verimli olamayan ve sonunda fiziksel ya da ruhsal olarak yıpranan çalışanlar için kullanılır. Öncelik belirlememenin olumsuz sonucunu vurgular.
Evet, her iki anlamda da olumsuz bir durum betimler. Kişinin sınırlarını aşması ve enerjisini kontrolsüzce harcaması sonucunda fiziksel veya ruhsal bakımdan kötü bir duruma düşmesi söz konusudur.