Anlamı
salgın ve öldürücü hastalık da olsa eceli gelmeyen ölmez.
Detaylı Açıklama
"Kırk yıl kıran olmuş, eceli gelen ölmüş" atasözü, salgın hastalık veya toplu ölüm ne kadar uzun sürerse sürsün, ancak eceli gelen kişinin öleceğini, eceli gelmeyenin ise sağ kalacağını ifade eder. Kıran sözcüğü veba, kolera gibi salgınları karşılar; kırk yıl bu salgının sürmesine rağmen yalnızca ömrü tükenenlerin hayatını kaybettiği anlatılır. Kader ve ecel inancını yansıtan bu söz, insanın ölüm zamanının önceden belirlenmiş olduğunu, dış koşulların bunu değiştiremeyeceğini vurgular. Özellikle salgın hastalıklar, doğal afetler veya büyük krizler sırasında halk arasında teselli ve cesaret verici bir ifade olarak hatırlatılır.
Örnek Cümleler
- Salgın döneminde herkes korkarken dedem kırk yıl kıran olmuş eceli gelen ölmüş deyip işine devam etti.
- Kırk yıl kıran olmuş eceli gelen ölmüş atasözünü hatırlattı ve paniğe kapılmamamızı söyledi.
- Savaşta hayatta kalanlar kırk yıl kıran olmuş eceli gelen ölmüş diyerek kaderin gücüne inanırlardı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözü, İslam inancındaki ecel kavramını yansıtır ve bir ölçüde kaderci bir bakış açısı sunar. Ancak bu, önlem almamayı teşvik etmek anlamına gelmez. Asıl mesaj, kontrol edemediğimiz durumlar karşısında aşırı korku ve paniğe kapılmamak gerektiğini anlatır.
Kıran, salgın hastalık, veba veya toplu ölüme yol açan büyük felaket anlamına gelir. Osmanlı döneminde veba ve kolera salgınları için yaygın olarak kullanılan bu terim, çok sayıda insanı veya hayvanı kırıp geçiren büyük afetleri karşılar.
Evet, özellikle salgın hastalıklar, doğal afetler veya büyük krizler sırasında halk arasında sıkça hatırlatılır. İnsanların korku ve endişe duydukları dönemlerde teselli ve cesaret verici bir ifade olarak kullanılır. Kaderin değişmezliğine olan inancı yansıtır.