Anlamı
yaşlandıktan sonra uzun ve güç bir işe girişmek.
Detaylı Açıklama
"Kırkından sonra saz çalmak" deyimi, yaşı ilerlemiş bir kişinin uzun süre gerektiren, güç ve sabır isteyen yeni bir işe girişmesini ifade eder. Saz, Türk müziğinin temel çalgısıdır ve çalmayı öğrenmek yıllar süren ciddi bir eğitim gerektirir; parmak alışkanlığı, makam bilgisi ve ritmik ustalık ister. Kırk yaşından sonra bu işe başlamak hem geç kalınmış hem de zorlu bir girişimi simgeler. Deyim geleneksel kullanımda hafif alaycı bir tonla geç kalınmış çabaları eleştirir. Ancak günümüzde yaşam boyu öğrenme anlayışının yaygınlaşmasıyla birlikte bazen olumlu bağlamda, cesaret ve azmi övmek için de kullanılabilmektedir.
Örnek Cümleler
- Elli yaşında üniversite sınavına girmeye kalkan adam için kırkından sonra saz çalıyor dediler.
- Kırkından sonra saz çalmak kolay değildir ama azimli insanlar bunu da başarabilir.
- Emekliliğinde resim yapmaya başlayan teyze için kırkından sonra saz çalıyor diyenler olsa da eserler güzeldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Geleneksel kullanımda evet, geç kalınmış ve verimsiz bir çabayı eleştirir. Ancak günümüzde yaşam boyu öğrenme anlayışının yaygınlaşmasıyla birlikte deyim bazen olumlu bağlamda, cesaret ve azmi övmek için de kullanılabilmektedir. Yine de asıl tonu hafif alaycı ve eleştireldir.
Saz, Türk müziğinin temel çalgısıdır ve çalmayı öğrenmek uzun yıllar süren ciddi bir eğitim gerektirir. Parmak alışkanlığı, makam bilgisi ve ritmik ustalık gerektiren bu çalgıyı ileri yaşta öğrenmeye çalışmak, zorluğun ve geç kalınmışlığın somut bir örneğidir.
Evet, "kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalar" atasözü aynı temayı daha güçlü biçimde işler. Atasözü, yaşlandıktan sonra bir işe başlayan kişinin bunu ancak kıyamette, yani asla bitiremeyeceğini söyleyerek geç kalmanın sonuçlarını abartılı bir biçimde vurgular.