Anlamı
hlk. gururunu kırmak, güçsüzlüğünü kabul etmek.
Detaylı Açıklama
"Kürünü öldürmek" deyimi, halk dilinde bir kişinin gururunu kırmak, onun güçlü ya da üstün sandığı yanını çökertmek, zayıflığını ya da yetersizliğini kabul etmek zorunda bırakmak anlamına gelir. "Kürü" sözcüğü burada gurur, heves ve büyüklük hissiyle ilişkilidir. Deyim özellikle birisini mahcup eden, onu kendi gücünü aşan bir durumla yüzleştiren ya da otoritesini sarsan bir eylem için kullanılır. Bölgesel ağız özelliği taşıyan bu deyim, halk edebiyatında ve günlük konuşma dilinde görülmekle birlikte standart Türkçede sınırlı biçimde yer alır. Bu deyim özellikle birinin kendini büyük gören tavırlarını kırmak, onu haddini bilmeye zorlamak anlamında söylenir. Kür sözcüğü burada heves ve gurur anlamındadır.
Örnek Cümleler
- Turnuvada ilk turda elenmek onun kürünü öldürdü, bir daha iddiada bulunmadı.
- Müdürün sert eleştirisi çalışanın kürünü öldürdü ve ikisi de artık farklı bir ilişki kurdu.
- O küstah tavrını bırakmadı, ta ki bir başarısızlık kürünü öldürene kadar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Her iki deyim de benzer bir anlama gelir; ancak "kürünü öldürmek" daha bölgesel ve halk diline özgüyken, "gururunu kırmak" standart Türkçede daha yaygın bir kullanıma sahiptir. "Kürü öldürmek" ifadesinde o heves ya da büyüklük hissinin tamamen sönmesi, yok edilmesi ima edilirken "gururunu kırmak" daha genel bir çöküşü anlatabilir.
Deyim çoğunlukla olumsuz ya da nötr bir bağlamda kullanılır. Birinin kibri ya da büyüklenmesi kırıldığında zaman zaman olumlu bir ders verme durumu da sözkonusu olabilir; yani kibrin önüne geçilmesi anlamında hafif olumlu bir yoruma açık olabilir. Ancak genel ton, bir yenilgi ya da çöküş ifadesidir.
Evet, "kürünü öldürmek" deyimi ağırlıklı olarak Anadolu halk dilinde ve bölgesel ağızlarda kullanılır. TDK sözlüğünde "hlk." (halk dili) kısaltmasıyla yer alması bu bölgesel niteliğini ortaya koymaktadır. Standart yazı diline tam anlamıyla yerleşmemiş olmakla birlikte sözlü gelenekte yaşamaya devam eder.