Anlamı
hoş görmek:
'Kusura bakma, hatırını soramadım.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Kusura bakmamak ya da kusura kalmamak deyimi, birinin hatalarını ya da eksikliklerini hoş görmeyi, affetmeyi ve bunlardan gücenmemeyi ifade eder. Türkçede son derece yaygın kullanılan bu kalıp, özür dileme ya da anlayış bekleme amacıyla da söylenir. Kusura bakma biçimiyle hitap cümlesi olarak kullanıldığında bir özür ifadesi işlevi görür. Sosyal ilişkilerde hoşgörü, anlayış ve bağışlama değerlerini öne çıkaran bu deyim, Türk toplumsal iletişiminin temel nezaket kalıplarından biridir. Sait Faik Abasıyanık gibi önemli yazarların eserlerinde de bu deyime örnek bulmak mümkündür. Samimi bir özür ya da ricayı içerdiğinde ilişkiyi güçlendirici bir işlev de üstlenir. Bu deyim, Türk gündelik iletişiminde kibar diyalog kurmanın vazgeçilmez unsurlarından biridir.
Örnek Cümleler
- Kusura bakma, o gün çok yoğundum ve seninle bir türlü görüşemedim, gerçekten üzgünüm.
- Biraz geç kaldım ama kusura bakma, yolda çok yoğun trafik vardı ve ilerleyemedim.
- Yardım edemedik kusura bakma; biz de o gün çok meşguldük, başımızı kaşıyacak vakit yoktu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hitap cümlesi olarak 'kusura bakma' ya da 'kusura bakmazsanız' biçiminde kullanıldığında bir özür ya da rica ifadesi işlevi görür. Üçüncü şahıs ya da geçmiş zaman yapısıyla kullanıldığında ise birisinin hatalarını affetmek ve hoş görmek anlamında kullanılır. Bağlam iki anlam arasındaki ayrımı belirler.
Türkçede özür dilemek ve hoşgörü göstermek için en yaygın kalıplardan biri olan kusura bakmamak, sosyal ilişkileri yumuşatan, çatışmayı önleyen ve karşılıklı anlayışı pekiştiren bir nezaket ifadesidir. Özellikle doğrudan özür sözcüğü yerine kullanılmasıyla Türk iletişim kültürüne özgü bir dolaylılık taşır.
Affetmek daha resmi, derin ve kesin bir bağışlama eylemini anlatırken kusura bakmamak daha gündelik, ölçülü ve sosyal bir hoşgörüyü ifade eder. Kusura bakmamak küçük hatalar ve günlük aksaklıklar için kullanılırken affetmek büyük hatalar ve derin kırılmalar için daha uygun bir ifadedir.