Anlamı
söylemek isteğini söyleyememek.
Detaylı Açıklama
Lafı ağzında gevelemek, söylemek istediğini açıkça söyleyememek, sözü ağzında çevirerek net bir ifade ortaya koyamamak anlamına gelir. Gevelemek fiili, bir şeyi ağızda çiğneyip yutamamak gibi somut bir imgeye dayanır; kişi sözü ağzında döndürür ama dışarı çıkaramaz. Bu deyim, çekingenlikten, korku veya utançtan kaynaklanan bir ifade güçlüğünü anlatır. Bazen kişi ne söyleyeceğini bilir ama söylemeye cesaret edemez, bazen de düşüncelerini net bir biçimde formüle edemez. Her iki durumda da konuşma aksamış ve mesaj iletilmemiş olur. Günlük hayatta zor bir konuyu dile getirmeye çalışan ama başaramayan kişiler için sıkça kullanılır. Özellikle kötü haber verme, itiraf etme veya hassas bir konuda konuşma gibi durumlarda bu deyim karşımıza çıkar. Karşı taraf da sabırsızlanarak 'lafını geveleme, ne diyeceksen de' gibi tepkiler verir.
Lafı Ağzında Gevelemek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bir şey söylemek istiyordu ama lafını ağzında geveledi durdu, sonunda sustu.
- Söyleyeceklerini net söylemek yerine lafını ağzında geveleme, ne oldu doğrudan ve açıkça söyle.
- Müdürün sert bakışları karşısında lafını ağzında geveleyince zaten gergin olan durumu daha da kötüleştirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, kekemelik fiziksel bir konuşma bozukluğudur. Lafı ağzında gevelemek ise psikolojik bir durumdur; kişi söyleyeceğini bilir ama cesaret edemez veya nasıl ifade edeceğini bilemez. Fiziksel değil zihinsel ve duygusal bir engel söz konusudur.
Kötü haber verme, suç itiraf etme, sevgi veya nefret ifade etme, zam veya izin isteme gibi duygusal yükü yüksek konularda sıkça gözlemlenir. Kişi karşı tarafın tepkisinden çekindiği için sözünü doğrudan söylemekten kaçınır ve gevelemeye başlar.
Gevelemek, aslında bir şeyi ağızda çiğneyip yutamamak demektir. Deyimde bu somut imge soyut anlama aktarılmıştır: kişi sözü ağzında çevirir ama çıkaramaz, tıpkı bir lokmayı çiğneyip yutamamak gibi. Bu güçlü benzetme deyimin etkisini artırır.