Anlamı
ürün elde etmek:
'Kendisi şu kadarcık tarla sayesinde ancak akşamları bir kaşık sıcak çorba içecek kadar mal kaldırabiliyor.' -N. Nâzım.
Detaylı Açıklama
Mal kaldırmak, topraktan ürün elde etmek, ekim yapılan tarladan hasat almak anlamına gelir. Deyim, çiftçilik bağlamında kullanılır ve tarımsal üretimin sonucunu ifade eder. Kaldırmak fiili burada topraktan ürünü çıkarmak, hasat etmek anlamını taşır. Mal ise tarımsal ürünü, verimi temsil eder. Küçük bir tarladan az mal kaldırılır, verimli ve geniş bir tarladan çok mal kaldırılır. Deyim, çiftçinin emeğinin karşılığını alıp almadığını, toprağın verimliliğini ve hasat miktarını anlatır. Anadolu kırsal yaşamında toprakla geçimini sağlayan insanlar için mal kaldırmak hayatın sürdürülebilmesi anlamına gelir. Yetersiz hasat açlık ve yoksulluk demektir. Deyim, tarıma dayalı ekonomilerde toprağın ve emeğin ne kadar değerli olduğunu yansıtır. Günümüzde kırsal kesimde hâlâ kullanılan bu ifade, şehirli nüfus tarafından daha az bilinir.
Mal Kaldırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kendisi şu kadarcık tarla sayesinde ancak bir kaşık sıcak çorba içecek kadar mal kaldırabiliyor.
- Bu yıl yağmurlar yağınca tarladan bol mal kaldırdılar, ambarlar doldu taştı.
- Kuraklık yüzünden çiftçi bu sezon tarlasından yeterli mal kaldıramadı ve ağır borç altına girdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak çok yakındırlar. Hasat yapmak daha resmi ve teknik bir ifadedir. Mal kaldırmak ise halk ağzına ait, daha samimi ve eski bir kullanımdır. İkisi de topraktan ürün elde etmeyi anlatır.
Burada mal, para veya mülk anlamında değil tarımsal ürün, verim anlamında kullanılır. Buğday, arpa, mısır, pamuk gibi tarladan elde edilen her türlü ürün mal olarak nitelenir.
Kırsal kesimde ve çiftçilik yapan topluluklar arasında hâlâ aktif olarak kullanılır. Şehirli nüfus arasında ise bilinirliği düşüktür. Edebi metinlerde ve kırsal hayatı anlatan romanlarda karşımıza çıkar.