Anlamı
okumuş, öğrenim görmüş.
Detaylı Açıklama
Mektep medrese görmüş, bir kimsenin düzenli eğitim almış, okumuş ve öğrenim görmüş olduğunu anlatan bir deyimdir. Osmanlı döneminde mektep ilk eğitim kurumlarını, medrese ise daha ileri düzeydeki din ve bilim eğitiminin verildiği yükseköğretim kurumlarını ifade ederdi. Bu ikisini birlikte anmak, kişinin hem temel hem de ileri düzey eğitim gördüğünü vurgulamak içindir. Deyim genellikle bir kimsenin kültürlü, görgülü ve bilgili olduğunu belirtmek amacıyla kullanılır. Bazen birinin beklenmedik şekilde bilgili çıkması karşısında şaşkınlıkla da söylenir. Eğitim görmüş kişilerin davranışlarından bahsederken tercih edilen köklü bir ifadedir. Günlük konuşmalarda özellikle kırsaldan kente gelmiş, kendini yetiştirmiş kişiler için takdirle kullanılır ve o kişinin sıradan biri olmadığını vurgular.
Mektep Medrese Görmüş Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mektep medrese görmüş bir adam olduğu, konuşurken seçtiği kelimelerden hemen anlaşılıyordu.
- Köyden çıkmış ama mektep medrese görmüş, şimdi bakanlıkta müfettişlik yapıyor.
- Mektep medrese görmüş insanlar bile bazen en basit konularda birbirlerini ikna edemeyebiliyor.
Kökeni ve Hikayesi
Osmanlı eğitim sistemi iki ana kurumdan oluşuyordu: temel eğitimin verildiği sıbyan mektepleri ve ileri düzey eğitim veren medreseler. Bu iki kurumun birlikte anılması, kişinin hem temel hem ileri eğitimini tamamladığı anlamına gelir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mektep, Osmanlı döneminde temel okuma yazma ve din eğitiminin verildiği sıbyan mekteplerini ifade eder. Medrese ise daha ileri düzeyde İslami bilimler, felsefe, tıp gibi alanların öğretildiği yükseköğretim kurumlarıdır. İkisinin birlikte anılması, kişinin her iki aşamayı da tamamladığını gösterir.
Günümüzde üniversite mezunu veya iyi bir eğitim almış kişiler için kullanılır. Özellikle kişinin bilgi birikimini, görgüsünü veya kültürel düzeyini takdir etmek amacıyla söylenir. Kimi zaman da eğitimli olduğu hâlde beklenen davranışı sergilemeyen birine sitemle yöneltilir.
Her ikisi de eğitimli kişiyi tanımlar ancak 'mürekkep yalamış' daha çok okuma yazma ve kültür birikimini vurgular. 'Mektep medrese görmüş' ise kurumsal eğitimi, belirli bir okuldan mezun olmayı öne çıkarır. Birincisi kendi kendini yetiştirmiş kişi için de kullanılabilirken ikincisi mutlaka resmi eğitimi gerektirir.