Anlamı
1) yemek içmek; 2) mec. haksız yere, kanunsuz olarak para kazanmak.
Detaylı Açıklama
Mideye indirmek, iki farklı anlamda kullanılan bir deyimdir. Birinci anlamıyla yemek içmek, bir şeyi yiyip içerek tüketmek demektir. İkinci ve mecazi anlamıyla ise haksız yere, kanunsuz olarak para kazanmak, zimmete geçirmek, yolsuzluk yapmak anlamına gelir. Birinci anlamda deyim günlük ve nötr bir kullanıma sahiptir; kişi bir yiyeceği veya içeceği tüketir. İkinci anlamda ise güçlü bir olumsuzluk taşır; kişi haksız kazanç elde eder ve bu parayı âdeta yutmuş gibi kendi cebine indirir. Mecazi kullanım, yolsuzluk ve zimmete para geçirme eleştirilerinde sıkça tercih edilir. Özellikle yolsuzluk ve zimmete para geçirme eleştirilerinde sıkça kullanılan bu deyim, haksız kazancın halk dilindeki en bilinen ifadelerinden biridir.
Mideye İndirmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kocaman bir tabak mantıyı mideye indirdi, hâlâ aç olduğunu söylüyor.
- Şirketin kasasındaki parayı gizlice mideye indirmişler, şimdi mahkemede hesap veriyorlar.
- O kadar yemeği nasıl mideye indirdin, inanamıyorum, nereye sığdırdın bunları.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdır. 'Zimmete geçirmek' daha resmi ve hukuki bir ifadedir. 'Mideye indirmek' ise halk dilindeki karşılığıdır ve daha alaycı, eleştirel bir ton taşır. İkisi de haksız kazancı anlatır ancak 'mideye indirmek' daha gündelik ve sert bir ifadedir.
Hayır, yemek anlamında nötr veya esprili bir kullanıma sahiptir. Büyük bir tabağı hızla yiyen birine 'hepsini mideye indirdi' demek şaşkınlık veya takdir ifadesi olabilir. Olumsuzluk ancak aşırı yeme eleştirisi yapılırken ortaya çıkar.
Resmi hukuki metinlerde kullanılmaz; yerine 'zimmete geçirmek', 'ihtilas etmek' veya 'usulsüz tasarrufta bulunmak' gibi ifadeler tercih edilir. Ancak gazete manşetlerinde, köşe yazılarında ve konuşma dilinde yolsuzluk eleştirilerinde sıkça kullanılır.