Anlamı
işi sezmemiş gibi davranmak, anlamazlıktan gelmek:
'Fakat o hiç oralarda değildi.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Oralarda olmamak, kişinin konuya, çağrıya ya da ortamdaki gerilime hiç dahil olmuyormuş gibi davranmasıdır. Bedenen oradadır, sandalyede oturur ya da masanın başındadır, ama dikkati başka yerdedir; konu kendisinin sorumlu olduğu bir mesele bile olsa farkında değilmiş gibi durur. Reşat Nuri Güntekin'in fakat o hiç oralarda değildi cümlesi tam bu uzaklığı tarif eder. Kalıbın inceliği, kişinin gerçekten habersiz olmaması, bilinçli olarak kendini sahnenin dışında tutmasındadır. Anne ev işi rica eder, çocuk telefonda oralarda olmaz. Patron eleştiri toplar, sorumlusu olan yetkili oralarda olmaz. Aile toplantısında borç konusu açılır, herkesin baktığı kişi oralarda olmaz. Sözün yarattığı sahnede bedenle dikkat ayrı yerlerdedir; bu ayrılığın kendisi de bir çeşit cevaptır.
Oralarda Olmamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Toplantıda kendisinin de sorumlu olduğu konu açılınca oralarda değildi, telefonunu karıştırıyordu, herkes onu fark etti ama söze gerek görmedi.
- Babası araba alacağını söylerken oğul başını eğdi, oralarda olmadı, bütün diyaloğun başka bir yöne kayacağını sezmişti çoktan.
- Aile toplantısında borç konusu açıldığında ortanca kardeş sandalyesinde dimdik oturuyordu ama gözleri pencereye dönüktü, oralarda değildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, deyimin bütün gücü buradadır. Söz konusu kişi olayı duyar, anlar, sorumluluğunu sezer; ama bilinçli olarak kendini sahnenin dışında tutar. Bu yüzden cümle çoğu zaman eleştirel duyulur. Gerçekten haberi olmasaydı bilmiyordu denirdi; oralarda değildi diyenler kişinin aslında her şeyin farkında olduğunu vurgular.
İki kalıp çok yakın anlamlıdır; ama oralı olmamak daha çok kişinin tutumunu, oralarda olmamak ise o anki davranışını tarif eder. Oralı olmamak kalıcı bir kayıtsızlığı, oralarda olmamak ise belirli bir anda gösterilen ilgisizliği vurgular. Romanlarda bu nüans iki kalıbı yan yana kullanmaya da uygunluk verir.
Evet, oralarda olmamak bedenen orada olmamak için de söylenir ama esas zenginliği mecazi anlamındadır. Zihinsel olarak başka bir yerde olmak, ortamla bağ kurmamak, sorunlarla ilgilenmemek için kullanılır. Dalgın bir öğrenci ders dinlerken sahnede olduğu halde oralarda değildir; bu nüans okul ortamında sık karşımıza çıkar.