Anlamı
bir kimsenin düşüncesini dolaylı olarak öğrenmeye çalışmak.
Detaylı Açıklama
Orman taşlamak, doğrudan sormaktan kaçınıp dolaylı sorular, ima ve gözlem yoluyla bir kişinin gerçek niyetini ya da fikrini anlamaya çalışmaktır. Avcı koyu ormanın içine taş atar; tavşan kımıldarsa yerini açığa vurur. Bu somut imge halk dilinde insan ilişkilerine taşınmıştır; muhatabın aklındakini söyletmek için ona küçük sorular atar, tepkilerini izler ve oradan zihni okumaya çalışırsın. Görücülerin gelin adayını tartmasında, kız ailesinin damadın işini soruşturmasında, iş görüşmelerinde adayın gerçek ücretini öğrenme çabasında bu kalıp kendine doğal yer bulur. Pazarlık masalarında karşı tarafın son fiyatını öğrenmek için yapılan ima zinciri de orman taşlamaktır. Söyleyenin tonu çoğunlukla biraz mizah, biraz da hayretle karışıktır; çünkü inceliğin farkına varılmıştır.
Orman Taşlamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Görücülüğe gelen halası gelin adayının huyuyla huyu tutar mı diye saatlerce orman taşladı, kahve eşliğinde yedi konuya değdi geçti.
- Pazarlık ustası karşı tarafın son fiyatını öğrenmek için orman taşlıyordu, lafı dolandırarak çay önerirken bile asıl rakamı ölçüyordu sürekli.
- Babam yeni kız arkadaşımın ailesini tanımak için orman taşlamaya başladı, sorduğu masum sorularla aslında pek çok şeyi gizlice öğrendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Eski tarım toplumlarında avcılar koyu ormana taş atıp av hayvanını ürküterek yerini açığa çıkarırdı. Bu pratik somut bir gözlemdi. Halk dili sonra bu sahneyi insan ilişkilerine taşıdı; muhatabın aklındakini söyletmek için atılan küçük sorular taşa, tepkiler ise tavşanın hareketine benzetildi. Doğa gözleminden günlük diyaloğa geçen pek çok deyim gibi bu da köyün yaşam dilinden geliyor.
Görücü sahneleri, iş görüşmeleri, satın alma pazarlıkları, siyasi koalisyon görüşmeleri ve aile içi soruşturmalar bu kalıbın doğal yerleridir. Doğrudan sormanın kabalık sayıldığı, ya da karşı tarafın hemen savunma hattı kuracağı bütün durumlar orman taşlamayı meşru kılar. Halk dili bunu inceltmenin değil, kabul etmenin bir yoludur.
Çoğunlukla nötr ya da hafif takdir tonu taşır; ince soruşturma becerisi olan kişi orman taşlama ustası sayılır. Olumsuz tarafı, samimiyetin yerine kurnazlığın geçtiği durumlarda devreye girer. İki dost arasında orman taşlamak fazla soğuk durur; pazarlık masasında ise kabul gören doğal bir taktiktir.